Месяц: Май 2024

Հայկական լեռնաշխարհը գորգագործության հնագույն կենտրոններից է: Հայկական գորգ կամ կարպետը տարբեր ժամանակներում և տարածաշրջաններում ունեցել է տարբեր անվանումներ: Հայ գրականության մեջ կարպետ բառը հանդիպում է 5-րդ դարից՝ Աստվածաշնչի թարգմանության մեջ: Դարերի ընթացքում «կարպետ» բառը գրականության մեջ նաև գորգի հոմանիշ է եղել: Ուշագրավ է նաև գորգի մեկ այլ անվանումը՝ խալի կամ գալի, որը ծագում է Կալիկալա՝ Կարին քաղաքի արաբերեն անվանումից, քաղաք, որը հայտնի է եղել իր հարուստ գորգարվեստով: Միջնադարյան հայ գրականության մեջ հանդիպում է գորգի ևս մեկ հոմանիշ` բազմական, «բազմել» բառից:

Բրդյա, վուշյա, բամբակյա, մետաքսյա թելերից հյուսված հաստ, գույնզգույն, նախշազարդ գործվածքները բաժանվում են երկու հիմնական տեսակի՝ կարպետ և գորգ: Կարպետը և կարպետային իրերը գործվում են առանց խավի, իսկ գորգը գործվում է առանձին կապ հանգույցներով, որոնց ծայրերը դուրս են գալիս գորգի երեսը և մկրատով հավասար կտրվելուց հետո առաջացնում թավիշի նման խավը:

Դասի հղումը

1. Ի՞նչ տարբերություն կա նյութական արտադրության ոլորտների և ձնկորսության, անտառային տնտեսության, որսորդության միջև:

Տարբերությունը կազմակերպչության մեջ է։

1. Ի՞նչ նյութական բարիքներ է մարդուն տալիս անտառը և այդ բարիքները տնտեսության ո՞ր ճյուղերում են օգտագործվում:

Փայտանյութ, հատապտուղներ, մրգեր, դեղաբույսեր, վայրի կենդանի և այլն։

1. Ի՞նչ հետևենաքներ են թողնում ձնկորսությունը, անտառային տնտեսությունը և որսորդությունը բնության վրա:

Սրանց անխնա օգտագործումը վնասում է մեր երկրի թոքերը, կենդանիների և բույսերի շատ տեսակներ հայտնվում են կարմիր գրքում, վնասում ենք օվկիանոսների հավասարակշռությունը ։

518-բ,դ;519-բ,դ; 520-բ,դ,զ;522

518. Հաշվե՛ք հարմար եղանակով.

բ) 8 ⋅ 14 = (11 — 3) (11 + 3) = 11² — 3² = 121 — 9 = 112

դ) 39 ⋅ 41 = (40 — 1) (40 + 1) = 40² — 1² = 1600 — 1 = 1599

զ) 1.9 ⋅ 2.1 = (2 — 0.1) (2 + 0.1) = 2² — 0.1² = 4 — 0.01 = 3.99

519. Արտահայտությունը բերե՛ք բազմանդամի կատարյալ տեսքի.

բ) (x² + 2) (2 − x²) = 4 — x⁴

դ) (7m − 2n) (2n + 7m) = 49m² — 4n²

զ) (x − 2y²) (x + 2y²) − x (x − y³) = x² — 4y⁴ — x² + xy³ = — 4y⁴ + xy³

520. Գրե՛ք բազմանդամների արտադրյալի տեսքով.

բ) (2x + 1)² − y² = (2x + 1 — y) (2x + 1 + y)

դ) (4x + y)² − y² = (4x + y — y) (4x + y + y) = 4x (4x + 2y)

զ) (3x + y)² − z² = (3x + y — z) (3x + y + z)

522. Ապացուցե՛ք, որ.

ա) 91² − 51² արտահայտության արժեքը բաժանվում է 40-ի

91² − 51²=(91-51)(91+51)=5680:40=142

բ) 357² − 75² արտահայտության արժեքը բաժանվում է 141-ի

357² − 75²=(357-75)(357+75)=121824:141=864

գ) 32² − 17² արտահայտութան արժեքը բաժանվում է 35-ի

32² − 17²=(32-17)(32+17)=735:35=21

դ) 74² − 41² արտահայտության արժեքը բաժանվում է 33-ի

74² − 41²=(74-41)(74+41)=3795:33=115

Կարդա՛ Հարուկի Մուրակամիի ,,Սպիտակ սուտ,, ստեղծագործությունը։ 

Շարադրել մտքերը ստի, ստելու անհրաժեշտության, ստելու սովորության վերաբերյալ։ 

Ինձ թվում է, որ ստելը լավ բան չէ, և ես դեմ եմ ստելու, բայց սուտը, որը կատարվում է հանուն բարության, այդքան էլ վատ չի։

Գրել ասացվածքներ, առածներ ստի մասին, մեկնաբանել։

Ավելի լավ է դառը ճշմարտություն, քան քաղցր սուտ։

Սուտի լեզուն դանակից սուր է։

1. Տրված ժխտական նախադասությունները  շարունակի՛ր՝  քանի ձևով հնարավոր է: Ամեն անգամ շեշտը դի´ր այն բառի վրա, որին վերաբերում է ժխտումը:

Օրինակ`Գյուղատնտեսությո՛ւնը չափազանց դանդաղ չի զարգանում, այլ արդյունաբերության մյուս ճյուղերը: Գյուղատնտեսությունը չափազանց դանդաղ չի զարգանում, այլ ընդամենը մի քիչ է հետ ընկնում: Գյուղատնտեսությունը չափազանց դանդա՛ղ չի զարգանում, այլ նույնիսկ առաջ է ընկել:

 Բոլոր արհեստանոցները նույն գործը չեն անում: Բոլոր արհեստանոցները նույն գործը չեն անում, որպեսզի՛ լինի մեծ տեսականի։ Բոլոր արհեստանոցները նույն գործը չեն անում, որ որակները տարբերվեն։

Ես չեմ տեսել տոթակեզ անապատը։ Ես չեմ տեսել տոթակեզ անապատը, այլ խիտ և փարթամ անտառ։ Ես չեմ տեսել տոթակեզ անապատը, այլ տեսել եմ գեղեցիկ լճեր։

Արքիմեդը ջրավազանում իր ամենանշանավոր օրենքը չհայտնագործեց: Արքիմեդը ջրավազանում իր ամենանշանավոր օրենքը չհայտնագործեց, որովհետև չծգաց տարբերություն։ Արքիմեդը ջրավազանում իր ամենանշանավոր օրենքը չհայտնագործեց, որոշեց որ կքնի։

2. Տրված  նախադասությունները  համեմատի՛ր և հարցով գրի՛ր, թե յուրաքանչյուր նախադասության մեջ ի´նչ է կարևորված (ուշադրությո՛ն դարձրու շեշտված բառերին):

Ջրային բույսե՛րն են կազմում երկրագնդի ամբողջ բուսական թագավորության մոտ իննսուն տոկոսը:
Ջրային բույսերը երկրագնդի ամբողջ բուսակա՛ն թագավորության իննսուն տոկոսն են կազմում:

Առաջին նախադասության մեջ կարևոր է ջրային բույսերը, իսկ երկրորդում բուսական թագավորությունը ։

Ո՞ր բույսերն են կազմում երկրագնդի ամբողջ բուսական թագավորության մոտ իննսուն տոկոսը: Ջրային բույսերը երկրագնդի ո՞ր թագավորության իննսուն տոկոսն են կազմում:

 Երկրագնդի՛ ամբողջ թագավորության մոտ իննսուն տոկոսն  են կազմում ջրային բույսերը: Երկրագնդի ամբողջ բուսական թագավորության մոտ իննսո՛ւն տոկոսը ջրային բույսերն են կազմում:

Առաջին նախադասության մեջ կարևոր է երկրագունդը , իսկ երկրորդում իննսուն տոկոսը։

Որտեղի՞ ամբողջ թագավորության մոտ իննսուն տոկոսն  են կազմում ջրային բույսերը: Երկրագնդի ամբողջ բուսական թագավորության մոտ ո՞ր տոկոսն են կազմում ջրային բույսերը։