Հասմիկ Մելքոնյանի ուսումնական բլոգ

«Նյութը բաղկացած է փոքրագույն մասնկներից,որոնց միջև արանքներ կան»,նման ենթադրությունները գիտության մեջ անվանում են վարկածներ:Վարկածների իրավացիությունը ստուգվում է փորձերով :

Փորձ 1

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր.2 սրվակ,մանր ավազ,ջուր,կալիումի պերմանգանատ.սրվակների համար նախատեսված պատվանդան։

Աշխատանքի ընթացքը. սրվակները դիր պատվանդանին և նրանց մեջ լցրու կեսից մի քիչ շատ ավազ մեկի մեջ,իսկ մյուսի մեջ,նույն քանակությամբ կալիումի պերմանգանատի լուծույթ:Ուշադրություն դարձրու 2 սրվակնում եղած ջրի և ավազի մակարդակներին և գրիր, թե ինչ ես կարծում,եթե 2 սրվակներ պարունակությունները դատարկես՝ լցնես մեկը մյուսի վրա,ի՞նչ տեղի կունենա ,կտեղավորվի՞ երկուսի պարունակությունը մեկ սրվակում ամբողջությամբ,թե՞ կթափվի:

1.Ենթադրությունդ գրառիր ,մինչև փորձի կատարումը:

2.Այժմ կատարիր փորձը,այսինքն ներկված ջուրը զգուշությամբ և դանդաղ լցրու ավազի վրա,և նկարագրիր փորձի արդյունքը:

3.Ինչ տեղի ունեցավ ներկված ջրի հետ՝տեղավորվե՞ց երկրորդ սրվակի մեջ:

Եզրակացություն.համարո՞ւմ ես ,որ այս փորձով ապացուցվեց վարկածի իրավացիությունը:

Բացատրիր փորձի արդյունքը,արա եզրակացություն,տեսանկարիր փորձը դիր քո բլոգում,հղումը ուղարկիր ինձ ՝g.mkhitaryan@mskh.am

Փորձ 2

Անհրածեշտ սարքեր և նյութեր-բարակ ,երկար սրվակ,պղնձարջասպ,կալիումի պերմանգանատ,ջուր,թել,2լաբորատոր բաժակ:

Աշխատանքի ընթացքը.պղնձարջասպով և ջրով , լաբորատոր բաժակի մեջ պատրաստիր պղնձարջասպի խիտ լուծույթ,մեկ ուրիշ լաբորատոր բաժակի մեջ՝ կալիումի պերմանգանատի ջրային լուծույթ:Այնուհետև երկար սրվակի մեջ,նախ լցրու պղնձարջասպի խիտ լուծույթը,որից հետո նրա վրա զգուշությամբ ավելացրու ներկված ջուրը:

Սրվակի արտաքին մասից թելով կապիր սրվակի մեջ լցված երկու լուծույթների վերին մակարդակը:Այժմ բութ մատով փակիր սրվակի բերանը ,թափահարիր այնպես,որ այդ երկու լուծույթները լավ խառնվեն,լուծույթը դառնա համասեռ:Մի քանի րոպե թող խառնուրդը հանդարտվի:Ուշադիր նայիր սրվակին՝հատկապես արտաքինից կապված թելի և սրվակի մեջ գտնվող խառնուրդի մակարդադակին:Պատասխանիր հետևյալ հարցերին.

1.Ի՞նչ տեղի ունեցավ սկզբնական և վերջնական մակարդակների հետ

2.Ինչպե՞ս կբացատրես փորձի նման արդյունքը

3.Քո պատկերացմամբ ի՞նչ կառուցվածք ունեն նյութերը

Եզրակացություն՝համարո՞ւմ ես ,որ այս փորձով ապացուցվեց վարկածի իրավացիությունը:

Տեսանկարիր փորձը դիր քո բլոգում,հղումը ուղարկիր ինձ ՝g.mkhitaryan@mskh.am

Փորձ 3

Անհրածեշտ սարքեր և նյութեր-երեք սրվակ,սրվակների պատվանդան,ջուր,կալիումի պերմանգանատ

Աշխատանքի ընթացքը. առաջին սրվակի մեջ ջուր լցրու,մեջը լցրու կալիումի պերմանգանատի բյուրեղներ,մատով փակիր սրվակի բերանը ,թափահարիր,ստացիր համասեռ լուծույթ:Այնուհետև ներկված լուծույթից մի քիչ լցրու երկրորդ սրվակի մեջ, և վրան ավելացրու մաքուր ջուր:Այժմ երկրորդ սրվակից մի քիչ ներկված ջուր լցրու երրորդ սրվակի մեջ և նորից վրան ավելացրու մաքուր ջուր:ՈՒշադիր նայիր կատարված փորձին(երեք սրվակներին) և պատասխանիր հետևյալ հարցերին։Արա եզրակացություն.

1.համեմատիր առաջի , երկրորդ, երրորդ սրվակների ներկված լուծույթների գույները՝ո՞ր սրվակում եղած լուծույթն էավելի թույլ ներկված և ինչո՞ւ

2.քո պատկերացմամբ ի՞նչ կառուցվածք ունեն այս նյութերը,ինչպե՞ս են կոչվում այդ փոքրագույն մասնիկները,որոնցից բաղկացած են այդ նյութերը

3.կատարված փորձի դիտարկումներից ,ի՞նչ կարող ես ասել մոլեկուլների չափերի մասին և իրար նկատմամբ դասավորվածության մասին

Եզրակացություն.համարո՞ւմ ես ,որ այս փորձով ապացուցվեց վարկածի իրավացիությունը

Տեսանկարիր փորձը դիր քո բլոգում,հղումը ուղարկիր ինձ ՝g.mkhitaryan@mskh.am

Փորձ 4

Անհրածեշտ սարքեր և նյութեր-սրվակ,ջեռուցիչ,ներկված նյութ

Աշխատանքի ընթացքը.սրվակի մեջ կիսով չափ լցնել ներկված ջուր և այն հարմարացնել ջեռուցչի մեջ ,միացնել ջեռուցիչը և ուշադիր նայել կատարվող փորձին և պատասխանել հետևյալ հարցերին.

1.ի՞նչ է տեղի ուննում սրվակի մեջ լցված գունավոր հեղուկի մակարդակի հետ

2.ինչպե՞ս է փոփոխվում հեղուկի ծավալը, ջերմաստիճանից կախված

3.բացատրել նրա ծավալի մեծանալը

Եզրակացություն.ի՞նչ եզրակացության եկար փորձից

ա) -x+y+x+y=7+1
y+y=7+1
2y=8
y=4
գ)-4a+5b+4a+6b=17-6
5b+6b=17-6
11b=11
b=1
ե)m+4n-m+10n=-4-16
4n-10n=-4-16=-20
-6n=-20
6n=20
n=20/6

ա)3x+3y-3x+4y=6+15
3y-4y=6+15
y=21
ե)4x+20y-4x+3y=44+24
20y-3y=68
17y=68
y=68/17

{ 8x + 6y = 378000

{ 6x + 9y = 333000

48x + 6y — 48x + 9y = 333000 — 378000

-3y = -45000

y = 15000

6x = 9 x 15000

6x = 135000

x = 22500

ա) -x+y+x+y=7+1
y+y=7+1
2y=8
y=4
գ)-4a+5b+4a+6b=17-6
5b+6b=17-6
11b=11
b=1
ե)m+4n-m+10n=-4-16
4n-10n=-4-16=-20
-6n=-20
6n=20
n=20/6

ա)3x+3y-3x+4y=6+15
3y-4y=6+15
y=21
ե)4x+20y-4x+3y=44+24
20y-3y=68
17y=68
y=68/17

{ 8x + 6y = 378000

{ 6x + 9y = 333000

48x + 6y — 48x + 9y = 333000 — 378000

-3y = -45000

y = 15000

6x = 9 x 15000

6x = 135000

x = 22500

բ) 2x — 2y + 3y + 21 = 16
8x — 3x + 5 = -6 — y — 3
2x + y = -5
y = -14 — 5x
2x — 14 — 5x = -5
-3x = 9
x = -3
y = -14 — 5 (-3) = 1
(-3 ; 1)

դ) 3a + 3 = 3 — 2b
4b + 8 = 6 — 5a
2b = — 3a
b = -3a/2
4 (-3a/2) + 8 — 6 + 5a = 0
-6a + 8 — 6 + 5a = 0
a = -2
b = -3 x (-2)/2 = 3

զ)y — 1 = 6x + 6y
7y + 28 — y — 2 = 0
5y = -6x — 1
6y = -26
y = -4.3
6x = -1 — 5y
6x = -1 — 5 (-4.3) = -1 + 21.5 = 20.5
x = 3.4

(3.4 ; -4.3)

բ) 5x — y = 11
4x + 3y = 24
y = 5x — 11
4x + 3 (5x — 11) = 24
4x + 15x — 33 = 24
19x = 57x = 3
y = 5 x 3 — 11 = 15 — 11 = 4

(3 ; 4)

դ) x — 10 = 20
-6x + y = -111
x = 20 + 10 = 30
-6 x 30 + y = -111
y = -111 + 180 = 69

(30; 69)

բ) 5x = -15
x = -3

2z — 3 (-3) = 13

2z = 4

z = 4/2 = 2

(-3 ; 2)

դ) 3u = 1 — 7v
14v + 2 (1 — 7v) = 5

14v + 2 — 14v = 5

0 = 3

Լուծում չկա

զ) a = 0.3b + 0.1
1.5 (0.3b + 0.1) + 0.4b = 2.7

0.45b + 0.15 + 0.4b = 2.7

0.85b = 2.55

b = 3

a = 0.3 x 3 + 0.1 = 1

(1 ; 3)

Տնային

Լուծույթներ Էջ 123-125

1.Նյութի ի՞նչ քանակի է (մոլ) համապատասխանում թթվածնի

3.02*10 23 մոլեկուլը:

Պատ. 0.5 մլ

2.Հաշվի՛ր բրոմ պարզ նյութի մոլային զանգվածի թվային արժեքը: 

  Պատասխանը գրի՛ր մոլային զանգվածի թվային արժեքը` ամբողջ թվի ճշտությամբ:

Պատ. 80 գ/մոլ

3.Հաշվի՛ր ոսկու մոլային զանգվածի թվային արժեքը: Պատասխան՝  

M  =  197    գ /մոլ

4.Իրը պարունակում է 5 մոլ ծծումբ : Հաշվի՛ր այդ իրում նշված նյութի զանգվածը (գ):

M=32*5=160

5.Որքան է  3.3 մոլ քանակով ազոտական թթվի HNO3 զանգվածը (գ):

m = 63*3.3=207.9

6.Որքան է 8 մոլ երկաթի մոլեկուլների թիվը:

4.816 * 10 ²⁴

8.Հաշվել նյութերում տարրեր զանգվածային բաժինները(w), կապի տեսակը FeCl3,NO

FeCl3

• Fe — 56 գ/մոլ

• Cl — 35.5×3=106.5 գ/մոլ

• Ընդհանուր՝ 162.5 գ/մոլ

w ( Fe ) = 56 / 162.5 * 100% = 34.5%

w ( Ci ) = 106.5/162.5 * 100% =

NO

N — 14գ/մոլ

O — 16 գ/մոլ

Ընդհանուր՝ 30 գ/մոլ

w ( N ) = 14/30 * 100% =46.7%

w ( O ) = 16/30 * 100% =53.3 %

Կապի տեսակ՝ Կովալենտ կապ

9. Նշի՛ր ռեակցիայի տեսակը և դասակարգել անօրգանական նյութերը . CuO + H₂ = Cu + H₂O,

Ռեակցիա՝

CuO + H₂ → Cu + H₂O

Ռեակցիայի տեսակ՝ Վերականգնում-օքսիդացում (վերականգնման ռեակցիա)

Դասակարգում՝

CuO — Բարդ նյութ (օքսիդ)

H₂ — Պարզ նյութ

Cu — Պարզ նյութ

H₂O — Բարդ նյութ (ջուր)

Կարող ես ծանոթանալ :

ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

 1.Գնահատե՛ք Չինաստանի աշխարհագրական դիրքը: 

Աշխարհագրական դիրքը կարելի է գնահատել երկու տեսանկյունից՝

Առաջին այն չափազանց հեռու է գտնվում Եվրոպական երկրներից, նույնիսկ Ռուսաստանի մայրաքաղակից մեկ շաբաթվա ընթացքում է կարելի հասնել գնացքով։

Երկրորդ ծովային դիրքը շատ նպաստավոր է։

2. Ի՞նչ օգտակար հանածոներով է Չինաստանը հարուստ։ 

Օգտակար հանածոներից են՝ածուխ, նավթ, երկաթ,ալյումին , մանգան, սնդիկ և մոլիբդեն,պղինձ, ցինկ, կապար, ուրան։

3. Ի՞նչ բարենպաստ բնական նախադրյալներ կան Չինաստանի գյուղատնտեսության զարգացման համար: 

Չինաստանում գյուղատնտեսության զարգացման համար մի շարք բարենպաստ բնական նախադրյալներ կան։ Այն ունի բազմաթիվ հողամասեր, որոնք թափանցիկ են գյուղատնտեսական մշակաբույսերի աճեցման համար։ Չինաստանի տարբեր շրջաններում, հատկապես գետահովտերում, լավ զարգացած է ջերմային պայմաններն ու ջրային ռեսուրսները, ինչը նպաստում է բերքի աճին։ Չինաստանը նաև մի քանի կլիմայական գոտիներ ունի, որոնք թույլ են տալիս բազմազան գյուղատնտեսական մշակաբույսերի աճեցում՝ տարբեր մրգեր, բույսեր, հացահատիկներ և բանջարեղեններ։

4. Ինչպիսի՞ փոփոխություն է ունեցել Չինաստանի բնակչության աճը, ի՞նչ պատճառով:

Չինաստանի բնակչության աճը պատմականորեն եղել է շատ արագ, սակայն վերջին տասնամյակներին աճի տեմպերը նվազել են, ինչը կապված է երկիրում իրականացվող մի շարք քաղաքականությունների և սոցիալական փոփոխությունների հետ։ 1978-2015 թվականներին Չինաստանում գործեց «մեկ երեխայի քաղաքականություն», որը դանդաղեցրեց բնակչության աճը։ Սակայն վերջին տարիներին, 2016 թվականից սկսած, Չինաստանն սկսել է մեղմացնել այս քաղաքականությունը և թույլ տալ ընտանիքներին ունենալ ավելի քան մեկ երեխա, ինչը կապակցվում է բնակչության ծերացման և աշխատուժի պակասի խնդիրներին։ Այսօր Չինաստանի բնակչությունը ավելի դանդաղ է աճում։

5. Բնութագրե՛ք Չինաստանի բնակչության տեղաբաշխումը և ուրբանիզացիան:

Չինաստանի բնակչությունը անշրջելիորեն կենտրոնացված է քաղաքներում, և հատկապես արևելյան, հարավային և հարավարևմտյան շրջաններում։ Արևելքում գտնվող մեծ քաղաքներն ու արդյունաբերական գոտիները, ինչպիսիք են Պեկինը, Շանհայը, Գուանգժուն, հավաքում են մեծաթիվ բնակչություն՝ այսպիսով դառնալով գրավիչ ուրբանիզացված կենտրոններ։ Այսօր Չինաստանում կա խոշորագույն ուրբանիզացիա՝ ավելի քան 60%-ը բնակվում է քաղաքներում։ Չինաստանի որոշ գյուղական շրջաններում բնակչությունը, իհարկե, պահպանվում է, սակայն վերջին տարիներին գրանցվում է գյուղերից դեպի քաղաքներ վերաբնակեցման միտում, քանի որ աշխատատեղերն ու տնտեսական հնարավորությունները մեծանում են քաղաքներում։

Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝ 328;330;332;334;336

Քանի որ միջնագծերը բաժանվում են 2:1 հարաբերությամբ, հետևաբար՝ AO=2OK
AO=5*2=10
AK=5+10=15
Պատ. ՝ 15

Օգտվելով եռանկյունների միջնագծերի վերաբերյալ թեորեմից, եռ․ABO~եռ․A₁B₁O, նմանության գործակիցը հավասար է 2։
S₁=A₁B₁*h/2
S₂=BA*2h/2=2A₁B₁*2h/2
S₂:S₁=2*2=4

Խնդրի տվյալները սխալ են։ Ուղղակնկյուն եռանկյան էջերը չէն կարող մեծ լինել ներքնաձիգից։

7/3=42/a
a=42*3:7=18
c/42=7/3
c=42*7:3=98դմ