Հասմիկ Մելքոնյանի ուսումնական բլոգ

Տնային

Լուծույթներ Էջ 123-125

1.Նյութի ի՞նչ քանակի է (մոլ) համապատասխանում թթվածնի

3.02*10 23 մոլեկուլը:

Պատ. 0.5 մլ

2.Հաշվի՛ր բրոմ պարզ նյութի մոլային զանգվածի թվային արժեքը: 

  Պատասխանը գրի՛ր մոլային զանգվածի թվային արժեքը` ամբողջ թվի ճշտությամբ:

Պատ. 80 գ/մոլ

3.Հաշվի՛ր ոսկու մոլային զանգվածի թվային արժեքը: Պատասխան՝  

M  =  197    գ /մոլ

4.Իրը պարունակում է 5 մոլ ծծումբ : Հաշվի՛ր այդ իրում նշված նյութի զանգվածը (գ):

M=32*5=160

5.Որքան է  3.3 մոլ քանակով ազոտական թթվի HNO3 զանգվածը (գ):

m = 63*3.3=207.9

6.Որքան է 8 մոլ երկաթի մոլեկուլների թիվը:

4.816 * 10 ²⁴

8.Հաշվել նյութերում տարրեր զանգվածային բաժինները(w), կապի տեսակը FeCl3,NO

FeCl3

• Fe — 56 գ/մոլ

• Cl — 35.5×3=106.5 գ/մոլ

• Ընդհանուր՝ 162.5 գ/մոլ

w ( Fe ) = 56 / 162.5 * 100% = 34.5%

w ( Ci ) = 106.5/162.5 * 100% =

NO

N — 14գ/մոլ

O — 16 գ/մոլ

Ընդհանուր՝ 30 գ/մոլ

w ( N ) = 14/30 * 100% =46.7%

w ( O ) = 16/30 * 100% =53.3 %

Կապի տեսակ՝ Կովալենտ կապ

9. Նշի՛ր ռեակցիայի տեսակը և դասակարգել անօրգանական նյութերը . CuO + H₂ = Cu + H₂O,

Ռեակցիա՝

CuO + H₂ → Cu + H₂O

Ռեակցիայի տեսակ՝ Վերականգնում-օքսիդացում (վերականգնման ռեակցիա)

Դասակարգում՝

CuO — Բարդ նյութ (օքսիդ)

H₂ — Պարզ նյութ

Cu — Պարզ նյութ

H₂O — Բարդ նյութ (ջուր)

Կարող ես ծանոթանալ :

ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

 1.Գնահատե՛ք Չինաստանի աշխարհագրական դիրքը: 

Աշխարհագրական դիրքը կարելի է գնահատել երկու տեսանկյունից՝

Առաջին այն չափազանց հեռու է գտնվում Եվրոպական երկրներից, նույնիսկ Ռուսաստանի մայրաքաղակից մեկ շաբաթվա ընթացքում է կարելի հասնել գնացքով։

Երկրորդ ծովային դիրքը շատ նպաստավոր է։

2. Ի՞նչ օգտակար հանածոներով է Չինաստանը հարուստ։ 

Օգտակար հանածոներից են՝ածուխ, նավթ, երկաթ,ալյումին , մանգան, սնդիկ և մոլիբդեն,պղինձ, ցինկ, կապար, ուրան։

3. Ի՞նչ բարենպաստ բնական նախադրյալներ կան Չինաստանի գյուղատնտեսության զարգացման համար: 

Չինաստանում գյուղատնտեսության զարգացման համար մի շարք բարենպաստ բնական նախադրյալներ կան։ Այն ունի բազմաթիվ հողամասեր, որոնք թափանցիկ են գյուղատնտեսական մշակաբույսերի աճեցման համար։ Չինաստանի տարբեր շրջաններում, հատկապես գետահովտերում, լավ զարգացած է ջերմային պայմաններն ու ջրային ռեսուրսները, ինչը նպաստում է բերքի աճին։ Չինաստանը նաև մի քանի կլիմայական գոտիներ ունի, որոնք թույլ են տալիս բազմազան գյուղատնտեսական մշակաբույսերի աճեցում՝ տարբեր մրգեր, բույսեր, հացահատիկներ և բանջարեղեններ։

4. Ինչպիսի՞ փոփոխություն է ունեցել Չինաստանի բնակչության աճը, ի՞նչ պատճառով:

Չինաստանի բնակչության աճը պատմականորեն եղել է շատ արագ, սակայն վերջին տասնամյակներին աճի տեմպերը նվազել են, ինչը կապված է երկիրում իրականացվող մի շարք քաղաքականությունների և սոցիալական փոփոխությունների հետ։ 1978-2015 թվականներին Չինաստանում գործեց «մեկ երեխայի քաղաքականություն», որը դանդաղեցրեց բնակչության աճը։ Սակայն վերջին տարիներին, 2016 թվականից սկսած, Չինաստանն սկսել է մեղմացնել այս քաղաքականությունը և թույլ տալ ընտանիքներին ունենալ ավելի քան մեկ երեխա, ինչը կապակցվում է բնակչության ծերացման և աշխատուժի պակասի խնդիրներին։ Այսօր Չինաստանի բնակչությունը ավելի դանդաղ է աճում։

5. Բնութագրե՛ք Չինաստանի բնակչության տեղաբաշխումը և ուրբանիզացիան:

Չինաստանի բնակչությունը անշրջելիորեն կենտրոնացված է քաղաքներում, և հատկապես արևելյան, հարավային և հարավարևմտյան շրջաններում։ Արևելքում գտնվող մեծ քաղաքներն ու արդյունաբերական գոտիները, ինչպիսիք են Պեկինը, Շանհայը, Գուանգժուն, հավաքում են մեծաթիվ բնակչություն՝ այսպիսով դառնալով գրավիչ ուրբանիզացված կենտրոններ։ Այսօր Չինաստանում կա խոշորագույն ուրբանիզացիա՝ ավելի քան 60%-ը բնակվում է քաղաքներում։ Չինաստանի որոշ գյուղական շրջաններում բնակչությունը, իհարկե, պահպանվում է, սակայն վերջին տարիներին գրանցվում է գյուղերից դեպի քաղաքներ վերաբնակեցման միտում, քանի որ աշխատատեղերն ու տնտեսական հնարավորությունները մեծանում են քաղաքներում։

Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝ 328;330;332;334;336

Քանի որ միջնագծերը բաժանվում են 2:1 հարաբերությամբ, հետևաբար՝ AO=2OK
AO=5*2=10
AK=5+10=15
Պատ. ՝ 15

Օգտվելով եռանկյունների միջնագծերի վերաբերյալ թեորեմից, եռ․ABO~եռ․A₁B₁O, նմանության գործակիցը հավասար է 2։
S₁=A₁B₁*h/2
S₂=BA*2h/2=2A₁B₁*2h/2
S₂:S₁=2*2=4

Խնդրի տվյալները սխալ են։ Ուղղակնկյուն եռանկյան էջերը չէն կարող մեծ լինել ներքնաձիգից։

7/3=42/a
a=42*3:7=18
c/42=7/3
c=42*7:3=98դմ

Շատերն ինձ հարցնում են, թե ես ի՞նչ կարծիքի եմ «չարին հակառակ չկենալու» վերաբերությամբ։

Թեպետ շատ վտանգավոր է մեծերի ասածին դեմ գնալը, բայց ես չպիտի ծածկեմ իմ կարծիքն ու համոզմունքն այդ մասին։

Բնության մեջ ոչ մի կենդանի արարած չկա, որ ինչևիցե մի բանով զինված չլինի իր գոյությունը պաշտպանելու համար, երկու կենդանի արարածներ իրար բարեկամ լինել չեն կարող, եթե մեկը մյուսի կյանքին վտանգ է սպառնում։ Մարդը կարող է միայն այնքան բարի լինել, որ չի հարձակվիլ ուրիշի վրա, բայց երբ իր վրա են հարձակվում, նա չի կարող չպաշտպանվիլ։

Երբ որ Քրիստոսին ապտակ զարկեցին, նա իր մյուս երեսը դեմ չարավ ապտակողին, այլ ասաց. «Եթե չար խոսեցի, վկայիր չարի մասին, իսկ եթե բարի, ինչո՞ւ ես զարկում ինձ»։ (Հով. գլ. ԺԸ. 23)։

Այս է ահա բնականը, իսկ «չարին հակառակ չկենալը» անճարության, թուլության և ստրկության հետևանք է. այսինքն` չարին հակառակ չկենալը առաքինություն չէ, այլ անկարողի խոհեմություն` ժամանակ վաստակելու համար, ընդդիմանալու ուժ հավաքելու համար։ Չարին հակառակ չկենալը շատ անգամ խոհեմություն էլ չէ, այլ անբարոյականություն, անբանականություն, անասնություն, որովհետև թույլ է տալիս չարերին, որ բարիների հետ վարվեն իրանց ուզածի պես։

Բայց այդ բարոյական սկզբունքը ասված է ամենքի համար։ Այդ սկզբունքին պետք է հետևեն ամենքը։ Այո, այդպես են բացատրում, բայց դա սոփեստություն է։ Ամենքի մեջ միակերպություն ոչ եղել է և ոչ էլ կլինի երբեք։ Մեկոնք հիմարությամբ կընդունեն այդ, իսկ մյուսները` չարությամբ կօգտվեն այդ հանգամանքից։ Ի՞նչ կվաստակես նրանից, եթե ասես` «Սուր քո, և պարանոց մեր»։ Չէ՞ որ թշնամին էլ հենց այդ կուզի և սուրը պարանոցիցդ անպակաս կպահե, ինչպես որ կա և եղել է միշտ։

Ես դեմ չեմ խոհեմության, որ դարձյալ ինքնապաշտպանության  մի զենք է, բայց խոհեմությունը պետք չէ շփոթել առաքինության հետ։ Չարին հակառակ չկենալը՝ ուղիղ և բարոյական վարդապետություն չէ։ Դա դեմ է և ՛ խելքի, և՛ բարոյականության։

1. Երկու-երեք նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ Աղայանի ասելիքը։ 

Աղայանը քննադատում է «չարին հակառակ չկենալու» սկզբունքը՝ այն համարելով ոչ թե առաքինություն, այլ թուլություն ու ստրկություն։ Նա պնդում է, որ մարդն իրավունք ունի պաշտպանվելու չարից, քանի որ չարին չդիմակայելը թույլ է տալիս, որ այն առավել մեծանա։

2. Գրի՛ր քո կարծիքը արտահայտված գաղափարի վերաբերյալ։ 

Ես համաձայն եմ Աղայանի մտքի հետ, քանի որ աշխարհում չարության հանդեպ անտարբերությունը հաճախ ավելի մեծ չարիքի է հանգեցնում։ Եթե մարդիկ չպաշտպանվեն ու չդիմակայեն անարդարությանը, ապա ուժեղները միշտ կճնշեն թույլերին։ Ընդդիմանալը պարտադիր չէ, որ լինի ֆիզիկական պայքար. այն կարող է լինել գիտակցված ու խելամիտ գործողություն՝ բարին պահպանելու համար։

Սիրելի՛ սովորողներ, այս շաբաթ ներկայացնելու եք․

• Մարսողության համակարգ և կառուցվածքը :
• Մարսողությունը բերանի խոռոչում:
• Մարսողական գեղձեր, դրանց կառուցվածքը և ֆունկցիան:
• Սննդի բաղադրամասերը և դրանց նշանակությունը, Մարսողության նշանակությունը, մարսողական համակարգի կառուցվածքը:
• Դասագիրք, էջ՝ 135-140

Ներկայացնելու եմ նոր թեմա․

Սնման հիգիենան, մարսողական օրգանների հիվանդություններ, դրանց կանխարգելումը:

Կրկնում եք ամբողջ մարսողության բաժինը՝ կառուցվածքը և ֆունակցիան, մարսողությունը մարսողական ուղղու տարբեր բաժիններում, պատրաստում եք  ուսումնական նյութ մարսողական հիվանդությունների վերաբերյալ:

«Չարին հակառակ չըկենալու» վրա ես նայեցի ինքնապաշտպանության տեսակետից: Ինձ ասողներ եղան, թե ես այդ բանն այնպես չեմ բացատրում , ինչպես Տոլստոյը: Պետք է գիտենալ սակայն, որ Տոլստոյը չի ասում, թե «չարին չպետք է հակառակ կենալ»: Սա կնշանակե՝ «չարիքին պետք է հակառակ կենալ, միայն ոչ չարիքով»:

Ես էլ հո չե՞մ ասում, թե՝ երբ մեկը քո տունը կրակ տա, դու էլ գնա նրանը կրակ տուր: Այլ թե՝ «երբ տեսնում ես, որ տունդ կրակ են տալիս, աշխատիր թույլ չտալ, և պաշտպանիր ինչով որ կարող ես»:

Գոյության պաշտպանությունը հակառակ չէ ոչ մի օրենքի:

Բայց եթե դուրս կգա, որ դա հակառակ է Տոլստոյի ասածներին, թող լինի հակառակ, քանի որ նա մի մարդ է սխալական, իսկ տիեզերական օրենքները հավիտենական են:

Թող այս բանը լավ իմանա կրթվող հայ սերունդը և սիրե ու պաշտպանե իր դժբախտ ազգն ու լեզուն, իր պապերի թողած ավերակները և իր ծնող եկեղեցին:

Ինքն իրան չպատվողը ուրիշից պատիվ սպասելու իրավունք չունի: Ինքն իրան չօգնողը նույնիսկ աստծուց օգնություն հուսալու իրավունք չունի: Մեզ պես խեղճ ազգերը միայն ինքնօգնությամբ կարող են զորեղանալ և պահպանել իրանց գոյությունը: Դժբախտ ազգերի ամեն մի գիտակից անդամի մեջ շատ զարգացած է լինում ինքնապաշտպանության զգացումը: Դրանք դառնում են մի-մի լուսատու ճրագ և լուսավորում իրանց ազգակիցների առաջադիմության ուղին… դեպի ԻՆՔՆՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ…

1. Ներկայացրո՛ւ Աղայանի ասելիքը՝ ներառելով քո մեկնաբանությունը։

Այս տեքստում Աղայանը ուզում էր ասել, որ որ չարությամբ պետք է պատասխանել չարությանը․ դա ինքնապաշտպանություն չէ։ Հիմնական միտքը նրանում էր, որ պետք է միայն ինքնապաշտպանվել և չսպասել ուրիշի օգնությանը, այլ անել ամեն ինչ ինքնուրույն, քանի որ դու չես կարող միշտ սպասել, որ քեզ կօգնեն։ Եվ այդ ամենը նա ներկայացնում էր մեկ բառով՝ ինքնօգնություն։

Մարսողության նշանակությունը: 

Օրգանիզմի կենսագործունեության բնականոն ընթացքի և էներգիայի պաշարները լրացնելու համար անհրաժեշտ է ընդունել որոշակի քանակությամբ սննդանյութեր: Սննդամթերքի հիմնական բաղադրիչները՝ սպիտակուցները, ճարպերը, ածխաջրերն ու հանքային աղերն են: Դրանցից սպիտակուցները, ճարպերը և ածխաջրերի զգալի մասը բարդ օրգանական միացություններ են և ունեն խոշոր չափսեր, ինչի արդյունքում չեն կարող անցնել աղիների պատով և ներթափանցել արյան և ավշի մեջ: Այդ պատճառով այդ նյութերը պետք է նախապես ճեղքվեն՝ վերածվելով ջրում լուծելի մանր և պարզ միացությունների:

Սպիտակուցների, ճարպերի և ածխաջրերի քայքայումն ավելի պարզ` ջրում լուծելի միացությունների, կատարվում է մարսողական համակարգում:

Մարսողական օրգաններն են բերանի խոռոչը, ըմպանը, կերակրափողը, ստամոքսը, 12-մատնյա աղին, բարակ, հաստ աղիները, ուղիղ աղին և հետանցքը:
Մարսողական գեղձերն են թքագեղձերը, լյարդը, ենթաստամոքսային գեղձը, նաև ստամոքսի ու աղիների լորձաթաղանթում գտնվող հսկայական քանակությամբ մանր գեղձերը:

Մարսողական ֆերմենտներ և դրանց դերը: 

Օրգանական նյութերի քայքայման գործընթացը կատարվում է մարսողական հյութերի (թուք, ստամոքսահյութ, աղիքահյութ, լեղի, ենթաստամոքսային հյութ) ազդեցության շնորհիվ: Դրանք պարունակում են սպիտակուցային ծագում ունեցող ֆերմենտներ, որոնք արագացնում են քիմիական ռեակցիաները: Ֆերմենտների ազդեցությունը խիստ յուրովի է:
Յուրաքանչյուր ֆերմենտ ազդում է միայն որոշակի նյութի վրա:
Օրինակ` սպիտակուցները ճեղքվում են պեպսին ֆերմենտի (ստամոքսում), ճարպերը` լիպազի, իսկ ածխաջրերը` ամիլազի կողմից (բարակ աղիում): Ֆերմենտները գործում են միայն որոշակի միջավայրում, օրինակ` պեպսինը` թթվային, ամիլազը` հիմնային: Ֆերմենտներն ազդում են միայն որոշակի ջերմաստիճանում, մեծ մասամբ` 36−37°C:

Մարսողական համակարգի խանգարումները առաջացնում են մի շարք հիվանդություններ, ինչպես նաև պատճառ են դառնում գիրության:

Գիրությունը (մարմնի ավելորդ քաշ) շատ բարդ խնդիր է, քանի որ դրա առաջացման պատճառները ավելի շատ են, քան դրա դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցները: