Հասմիկ Մելքոնյանի ուսումնական բլոգ

Դասարանական առաջադրանքներ՝  203-ա,գ,է; 204-ա,գ,է,ժ; 209;211

{y = 5x + 1
{4x + 5x +1 = 10

ա) x=3+y

3(3+y)-2y=12

9+3y-2y=12

3y-2y=12-9

y=3

x=6

գ) y=20+2x

4x-15(20+2x)=-1

4x-350+30x=-1

4x+30x=349

34x=349

x=10,2

y=20+20,4=40,4

{x=y+17

{x+y=133

y+17+y=133

2y=133-17

2y=116

y=116/2=58

x+y=180

x=2y+24

2y+24+y=180

3y=180-24=156

y=156/3=52

x=104+24=128

Ուրբաթ-համերգին իր մասնակցությունը ունեցավ նաև Միջին դպրոցը։ Ներկայացել ենք «Ալաշկերտի երեք ոտք», «Լուտկի», «Ալաշկերտի քոչարի» պարերով։

Մանրամասները տեսանյութերում՝

Գարնանային արձակուրդների ժամանակ ես կարդացի Էտել Լիլիան Վոյնիչ-ի «Բոռ» գիրքը։
Բոռը Էթել Լիլիան Վոյնիչի ամենաազդեցիկ վեպերից մեկն է, որը տեղի է ունենում 19-րդ դարի Իտալիայում՝ Իտալիայի միավորման շարժման մեջ։ Այն հետևում է Արթուր Բարթոնի կյանքին, երիտասարդ տղամարդու, ով դառնում է «Բոռ» անունով հայտնի իր ապստամբ, անթույլատրելի ոգով։ Արթուրին դրդում է արդարության ցանկությունը, և նա ներգրավվում է հեղափոխական գործունեության մեջ։

Վեպում Արթուրը պայքարում է դավաճանության, հավատարմության և անձնական զոհողության թեմաների հետ։ Նրա ճանապարհորդությունը ինքնաիմացության ճանապարհ է, որտեղ նա բախվում է խորը բարոյական դժվարություններով, պայքարելով իր ձգտած նպատակների ու սեփական ինքնության բարդությունների հետ։ Կրքի, սրտաճմլիկության և քաղաքական ինտրիգների լցված այս ստեղծագործությունը ոչ միայն հեղափոխության պատմություն է, այլ նաև անձնական վերածննդի մասին։

Ես կարծում եմ, որ Բոռի կերպարը խորապես գրավիչ է։ Նա դիմադրության խորհրդանիշ է, մշտապես մարտահրավեր նետելով իշխանությանը և փնտրելով ճշմարտությունը, նույնիսկ եթե դա նշանակում է անձնական կորուստ և ցավ։ Նրա պայքարները համընկնում են յուրաքանչյուրի հետ, ով երբևէ կռվել է իր հավատացած նպատակի համար, ինչը դարձնում է վեպը չծերացող՝ մարդկային դիմադրության և ազատության պահանջի խոր զննության մեջ։

Միջին դպրոցի 8-րդ դասարանի սովորողները հասարակագիտության դասին ներկայացնում են իրենց անհատական նախագծերը։ Նախագծերը նախապես քննարկվում են սովորողների հետ, կատարվում է նախապատրաստական աշխատանք։

8.8

Մելքոնյան Հասմիկ

Բաբայան Լինա

Կարապետյան Մարինե

ա) D = 16 + 48 = 64 = 8²

x1 = (4 + 8)/2 = 12/2 = 6

x2 = (4 — 8)/2 = -4/2 = -2

X — (6 ; 0) , (-2 ; 0)

Y — (0 ; -12)

բ) D = 25 + 24 = 49 = 7²

x1 = (5 + 7)/2 = 12/2 = 6

x2 = (5 — 7)/2 = -2/2 = -1

X — (6 ; 0) , (-1, 0)

Y — (0; -6)

գ) D = 900 — 900 = 0

x1,2 = 30/18 = 5/3 = 1 2/3

X — (1 2/3 ; 0)

Y — (0; 25)

դ) D = 324 — 324 = 0

x1,2 = (-b/2a) = 18/162 = 1/9

X — (1/9 ; 0)

Y — (0 ; 1)

ա) a > 0 , D > 0

բ) a > 0, D = 0

գ)a < 0, D < 0

դ) a < 0, D > 0

ե) a > 0, D > 0

զ) a <0, D = 0

ա) a > 0, b < 0, c > 0

բ) a < 0, b > 0, c > 0

գ) a > 0 , b > 0, c > 0

դ) a < 0, b > 0, c < 0

1 — զ

2 — ե

3 — ա

4 — դ

5 — բ

x (x + 8) = 609

x² + 8x — 609 = 0

D = 64 + 2436 = 2500 = 50²

x1 = (-8 + 50)/2 = 42/2 = 21

x2 = (-8 — 50)2 = -58/2 = -29 (չի բավարարում)

x = 21

x + 8 = 29

Պատ.՝ 29:

AB/MB=BC/BN = 2
<B ընդհ․
Ըստ եռանկյունների նմանության երկրորդ հայտանիշի եռ․MBN~եռ․ABC

Համաձայն 193 խնդրի, քանի որ եռ․MBN~եռ․ABC, այստեղից հետևում է, որ AC/MN=BC/BN=MN/AC=2, այսինքն՝ միջին գիծը հավասար է կողմի կեսին։ Քանի որ եռ․MBN~եռ․ABC, այստեղից հետևում է, որ՝ <BNM=<BCA, <BMN=<BAC, իսկ մենք գիտենք, որ եթե երկու ուղիղներ երրորդով հատելիս առաջացած համապատասխան անկյուններն իրար հավասար են, ուրեմն այդ ուղիղները զուգահեռ են։

Ըստ եռանկյունների նմանության երկրորդ հայտանիշի եռ․MBN~եռ․ABC։ Հետևաբար՝ MN=1/3AC=1/3*27=9
Պատ․՝9սմ

Քանի որ զուգահեռագծի հանդիպակած անկյունները իրար հավասար են => <A=<C: Ըստ եռանկյունների նմանության երկրորդ հայտանիշի եռ․AKP~եռ․CMN:

KE/EN=1/2

Այո

1. Ընտրել ճիշտ պատասխանները:

Արյունը օրգանիզմի բջիջներից հեռացնում է`

• Սննդանյութեր
• էրիթրոցնիտներ
• Նյութափոխանակության արգասիքներ

Լեյկոցիտների հիմնական գործառույթն է`

• Թթվածնի և ածխաթթու գազի փոխադրումը
• Արյան մակարդումը
• Պաշտպանում են օրգանիզմը մանրէներից և օտարածին նյութերից

2. Որոշել ճիշտ պատասխանները:

Անոթի պատի վնասման ժամանակ արյան թիթեղիկները հպվելով վնասված անոթի անհարթ մակերեսին, հեշտությամբ քայքայվում են, որի շնորհիվ արյան պլազմա է արտազատվում հատուկ ֆերմենտ, որն ազդում է պրոթրոմբի սպիտակուցի վրա՝ վերածելով այն թրոմբինի:

3․ Ի՞նչ է անում թրոմբը.

• Կանխում է անոթներում արյան մակարդումը
• Ազդում է ֆիբրինոգեն սպիտակուցի վրա
• Փակում է վնասված անոթի լուսանցքը

4. Գտեք սրտի մասերի ու անոթների համապատասխանությունը արյան մեծ և փոքր շրջաններին և ճիշտ պատասխանին համապատասխանող թվերն աճման կարգով տեղադրեք աղյուսակում:

1. Ձախ փորոք
2. Թոքային երակներ
3. Աջ փորոք
4. Թոքային մազանոթնե
5. Թոքային զարկերակներ
6. Վերին սիներակ
7. Աորտա
8. Ստորին սիներակ

Փոքր շրջան

1. Թոքային երակներ (2)
2. Աջ փորոք (3)
3. Թոքային մազանոթներ (4)
4. Թոքային զարկերակներ (5)

Մեծ շրջան

1. Ձախ փորոք (1)
2. Վերին սիներակ (6)
3. Աորտա (7)
4. Ստորին սիներակ (8)

6. Որոշել ճիշտ պատասխանները:

Քանի՞ խոռոչ կա սրտի ձախ կեսում: Պատասխանը գրել թվով (ամբողջական թվերը գրել ստորակետերով, օր. 0,5):

Պատասխան` 2 խոռոչ

Ի՞նչ փական է գտնվում սրտից դուրս եկող թոքային զարկերակի և աորտայի ներսում.

• Երկփեղկ
• Կիսալուսնաձև
• Եռափեղկ

7․ Որոշել ճիշտ պատասխանը:

Շնչառական համակարգի ո՞ր օրգանն է պատկերված նկարում՝ թոքեր

8. Ինչի՞ց են կազմված թոքաբշտերի պատերը.

· Երկշերտ էպիթելից

· Միաշերտ էպիթելից

· Ճիշտ պատասխանը բացակայում է

9․ Քանի՞ բիլթ ունի աջ թոքը.

· Չորս

· Երկու

· Երեք

10. Գրել ճիշտ պատասխանը:

Որտե՞ղ է տեղադրված ատամի արմատը.

· Լնդի վերին հատվածում

· Ճիշտ են բոլոր պատասխանները

· Ծնոտի ոսկրային ատամնաբնում

11. Ընտրել ճիշտ պատասխանը:

Ո՞ր ֆերմենտի հաշվին են մարսվում ածխաջերը ստամոքսում.

Պատասխան՝ թքի պտիալին ֆերմենտ

12. Ավելացնել ճիշտ պատասխանը:

Մարսողական գեղձերն են թքագեղձերը,  լյարդը ենթաստամոքսային գեղձը, նաև ստամոքսի ու աղիների լորձաթաղանթում գտնվող հսկայական քանակությամբ մանր գեղձերը:

Մարսողական գեղձ չէ

· Վահանագեղձը

· Ենթաստամոքսային գեղձը

· Լյարդը

Արևելյան Հայաստանը և ռուս-պարսկական պատերազմները/Էջ  82-85 պատմել, էջ 85-ի հարցերին գրավոր պատասխանել/

1. «Դավիթ-Դանիելյան վեճ» – Սյունիքի մելիքությունների ներքին հակամարտություն Դավիթ Բեկի մահից հետո։

2. Գյուլիստանի պայմանագիր (1813) – Ռուսաստան-Պարսկաստան պատերազմի ավարտով Ղարաբաղի, Գյանջայի և այլ տարածքների անցումը Ռուսաստանին։

3. Թուրքմենչայի պայմանագիր (1828) – Ներսես Ե Աշտարակեցի – Պարսկաստանը զիջեց Արևելյան Հայաստանը Ռուսաստանին, Ներսես Ե-ն աջակցեց հայերի վերաբնակեցմանը։

4. Պասկևիչ — Խաչատուր Լազարյան (Լազարև) – Պասկևիչ՝ ռուս գեներալ, ով գրավեց Երևանը, Լազարյան՝ հայ դիվանագետ, ով աջակցեց հայերի իրավունքներին։

5. Հայկական մարզ (1828-1840) – Ռուսաստանին միացված Արևելյան Հայաստանի վարչական միավոր, լուծարվեց 1840-ին։

6. «Եկեղեցական կանոնադրություն (Պոլոժենիե)» (1836) – Ռուսական օրենք, որը սահմանափակում էր Հայ Առաքելական Եկեղեցու ինքնավարությունը։

7. Երևանի նահանգ (1849-1917) – Ռուսական կայսրության վարչական միավոր, հայության կենտրոն Արևելյան Հայաստանում։

8. Ելիզավետպոլի նահանգ (1868-1917) – Ռուսական նահանգ, որը ներառում էր Գանձակն ու Արցախը։

9. Հայ կամավորական ջոկատներ (1914-1918) – Հայերից կազմված զինված խմբեր, որոնք կռվում էին Օսմանյան Թուրքիայի դեմ։

10. Հայաստանի ինքնավարության նախագիծ – Հայ ազգային գործիչների ծրագրեր՝ ապահովելու ինքնավարություն Օսմանյան և Ռուսական կայսրություններում։

11. Ճորտատիրություն – Համակարգ, որտեղ գյուղացիները կախված էին հողատերերից, վերացվեց 19-րդ դարում։

ա.Գյուլիստանի պայմանագիր (1813 թ.) կնքվեց Ռուսաստանի և Պարսկաստանի միջև՝ ավարտելով 1804-1813 թթ. պատերազմը։ Դրանով Ղարաբաղի, Գյանջայի, Շիրվանի և այլ տարածքներ անցան Ռուսաստանին։

Թուրքմենչայի պայմանագիր (1828 թ.) կնքվեց ևս մեկ ռուս-պարսկական պատերազմի (1826-1828 թթ.) ավարտին, որով Արևելյան Հայաստանը՝ Երևանի, Նախիջևանի և Օրդուբադի խանությունները, անցան Ռուսաստանի վերահսկողության տակ։

Նշանակությունը Հայերի համար
Այս պայմանագրերը վերջ դրեցին Պարսկաստանի իշխանությանը Արևելյան Հայաստանում, ինչը թույլ տվեց հայերին ապրել համեմատաբար կայուն պայմաններում։ Ռուսաստանը խթանեց հայերի վերաբնակեցումը նոր միացված տարածքներում՝ նպաստելով հայ բնակչության թվի աճին։

բ.1828-ից հետո Ռուսաստանը խրախուսեց պարսկահայերի վերադարձը, ինչը բերեց բնակչության աճի, տնտեսական վերելքի և հայկական համայնքների ամրապնդման։ Հայերը վերականգնեցին իրենց մշակույթն ու ավանդույթները, սակայն դարձան ռուսական իշխանության վերահսկողության ենթակա։

գ.Ռուսաստանը ցանկանում էր ամրապնդել իր դիրքերը Անդրկովկասում՝ հայերին որպես դաշնակից օգտագործելով։ Օսմանյան Թուրքիան փորձում էր խանգարել հայերի միավորմանը Ռուսաստանի հետ, իսկ Պարսկաստանը ձգտում էր պահպանել իր վերահսկողությունը։ Էջմիածնի կաթողիկոսությունն ազգային առաջնորդության կենտրոնն էր, և մեծ տերությունները փորձում էին այն պահել իրենց ազդեցության տակ։ Այս պայքարը հայության քաղաքական ճակատագրի վրա մեծ ազդեցություն ունեցավ։

1.1836 թվականին Ռուսական կայսրությունը ընդունեց «Եկեղեցական կանոնադրությունը» (Պոլոժենիե), որը սահմանափակեց Հայ Առաքելական Եկեղեցու ինքնավարությունը։ Այս կանոնադրության նպատակը հայ հոգևոր իշխանության վերահսկողության տակ առնելն էր, որպեսզի եկեղեցին չդառնա ազգային ինքնուրույնության կենտրոն։ Կաթողիկոսը կորցրեց իր նախկին լիազորությունների մի մասը, իսկ եկեղեցու գործերը սկսեցին կարգավորվել ռուսական իշխանությունների կողմից։ Կանոնադրությունը թույլ չտվեց հայ եկեղեցուն հանդես գալ որպես ազգային-քաղաքական ուժ, դարձնելով այն կայսրության վարչական կառույցի մի մաս։

2.XIX դարի սկզբից Ռուսական կայսրությունը Արևելյան Հայաստանում հաստատեց գաղութային վարչակարգ՝ հայերին զրկելով քաղաքական ինքնուրույնությունից։ 1828 թվականին ստեղծվեց Հայկական մարզը, սակայն 1840 թվականին այն լուծարվեց, քանի որ Ռուսաստանը չցանկացավ թույլ տալ հայերի վարչական ինքնակառավարումը։ Դրա փոխարեն հաստատվեց ռուսական ուղիղ կառավարում, որը վերացրեց հայ ավանդական կառավարման համակարգերը։ 1836 թվականին ընդունված «Եկեղեցական կանոնադրությունը» նույնպես ցարիզմի գաղութային քաղաքականության մասն էր, քանի որ այն եկեղեցին ենթարկեց ռուսական վերահսկողությանը։ Բացի այդ, իրականացվեց բնակչության վերաբնակեցման քաղաքականություն, ինչը փոխեց տարածաշրջանի ժողովրդագրական պատկերը՝ ամրապնդելով ռուսական ազդեցությունը։

3.1828 թվականին Ռուսաստանի իշխանությունները մերժեցին Հայաստանի ինքնավարության նախագիծը, քանի որ դա հակասում էր նրանց քաղաքական շահերին։ Ռուսաստանը չէր ցանկանում թույլ տալ հայկական պետականության վերականգնում, քանի որ դա կարող էր խարխլել կայսրության վերահսկողությունը Անդրկովկասում։ Ինքնավար Հայաստանի գոյությունը կարող էր Ռուսաստանի համար խնդիրներ ստեղծել Օսմանյան կայսրության և Պարսկաստանի հետ հարաբերություններում։ Բացի այդ, կայսրությունն արդեն որդեգրել էր ուղղակի կառավարման քաղաքականություն, ինչը նշանակում էր, որ նա չէր ցանկանում տարածաշրջանում որևէ ինքնուրույն հայկական իշխանություն։ Այսպիսով, Ռուսաստանի կառավարությունը գերադասեց Հայաստանը պահել իր վարչական համակարգի մեջ՝ բացառելով ազգային ինքնավարության հնարավորությունը։

Առաջադրանք 2

Արևմտյան Հայաստանը և Հայկական հարցի միջազգայնացումը/Էջ  86-90 պատմել, էջ 90-ի հարցերին գրավոր պատասխանել/

Ռուս-թուրքական 1877-78թթ պատերազմը, Հայկական հարցի միջազգայնացումը/ Հայոց պատմություն,

‹‹Մկրտիչ Խրիմյան.Երկաթե և թղթե շերեփը››րա։ Ռուսները ցանկանում էին ամրապնդել իրենց դիրքերը Կովկասում, Օսմանյան կայսրությունը՝ խանգարել հայերի ազգային համախմբմանը, իսկ Պարսկաստանը՝ պահպանել իր ազդեցությունը։

Պատմել 1877-1878թթ.-ի ռուս-թուրքական պատերազմի ընթացքի մասին:

Սահմանել ‹‹Հայկական հարց››, ‹‹Արևելյան հարց››հասկացությունները:

Համադրել Հայկական հարցը Սան-Ստեֆանոյի պայմանագրում և Բեռլինի կոնգրեսում:

Փորձիր  ներկայացնել  Հայկական հարցի լուծման քո տարբերակը :

Դասարանական առաջադրանքներ՝  196-ա,գ,ե,է; 197-ա,գ,ե; 198-ա,գ,ե; 200-ա,գ;202-ա,գ

196. Հաշվե՛ք հարմար եղանակով.

ա) 2.7 ⋅ 6.2 − 9.3 ⋅ 1.2 + 6.2 ⋅ 9.3 − 1.2 ⋅ 2.7 = 60

գ) 5.65² + 4.35 ⋅ 7.86 − 2.21 ⋅ 4.35=5.65²+4.35(7.86-2.21)= 56.5

197. Բազմանդամը վերլուծե՛ք արտադրիչների.

ա) ax + 2by² + ay² + 2bx =a(x+y²)+2b(y²+x)=(y²+x)(a+2b)

գ) 2ab − 5b − 6ac + 15c = 2a(b-c)-5(b-3c)=(2a − 5)(b − 3c)

198. Արտահայտությունը վերլուծե՛ք արտադրիչների.

ա) a² + 6a + 5 = (a + 5)(a + 1)

գ) x² + 9x + 20 = (x + 4)(x + 5)

ե) 2y² + 5y + 3 = (2y + 3)(y + 1)

199. Ապացուցե՛ք, որ 3 հաջորդական թվերի արտադրյալը բաժանվում է 6-ի։

1x2x3