Հասմիկ Մելքոնյանի ուսումնական բլոգ

Կարդա՛ Չարենցի ,,Ռուբայիները,,

1. Առանաձնացրու քեզ դուր եկածները, յուրաքանչյուրը մեկ նախադասությամբ մեկնաբանիր։ 

Ապրում ես, շնչում ես, դու դեռ կաս — բայց ամե՛ն վայրկյան դու ա՜յլ ես.
Անցյալ է դառնում քո ներկան— ու ամե՛ն վայրկյան դու ա՛յլ ես.
Բայց ներկան քո— հո՛ւնտ է գալիքի՝ մեռնելով— նա սնում է գալիքը,
Եվ այսպես— տևում ես դու երկար,— ու ամե՛ն վայրկյան դու ա՜յլ ես։

Բանաստեղծությունը արտահայտում է մարդու փոփոխականությունը, որտեղ ամեն վայրկյան անցյալը դարձնում է ներկան և յուրաքանչյուր նոր պահում մարդը նոր է դառնում։

Անտառը թափում է իր սաղարթը,
Անտառում հատնում է ու վատնում,
Բայց նայի՛ր— ինչքա՜ն նա զվարթ է,
Ինչքան նո՜ր է— ու մի՛շտ անհատնում։

Բանաստեղծությունը բնության դարաշրջանների շարունակականության մասին է, որտեղ նույնիսկ անտառի հովանավորությունը, անցած ժամանակի վշտերը և կորուստները չեն խանգարում նրան վառ ու նոր դրսևորումներ գտնել՝ ցուցադրելով իր կյանքի անընդհատ առաջընթացը։

Թե կտոր տեսնես մի ամպի— ասա՝ սա ուրի՜շ է արդեն.
Թե նստես, թե իջնես թամբից— ասա՝ սա ուրի՜շ է արդեն,
Վերադարձը դարձ չէ այլևս և ո՛չ էլ կրկնություն հնի,
Քո անցած ամե՛ն մի ճամփին ասա՝ սա ուրի՛շ է արդեն։

Բանաստեղծությունը խոսում է այն մասին, որ կյանքում ամեն նոր պահ, ամեն փոփոխություն եզակի է, և անցյալը չի կարող կրկնվել՝ նույնիսկ եթե ինչ-որ բան վերադառնա, այն այլևս չի լինի նույնը, քանի որ ամեն պահ փոփոխություն է, և մենք միշտ տարբեր ենք։

Այդ կապիկը՝ ձեռքին հայելի — նա կարծում է՝ արդեն իմաստուն է.
Ժպտում է հայելուն նայելիս — նա կարծում է՝ արդեն իմաստուն է.
Ախ, նայեք՝ ինչպե՜ս է սեղմել նա փայլուն ապակու այդ կտորը.
Իր միրաժն է տեսել նա էլի — և կարծում է՝ արդեն իմաստուն է։

Բանաստեղծությունում ասվում է, որ շատերը գերագնահատում են իրենց, և մտածում են, որ հասել են իրենց պոտենցիալի մաքսիմումին, չնայած նրանք առանձնահատոուկ ոչ մի բանի չեն հասել:

Հետևա՛նք ես դու, իմաստո՛ւն,— այս մեկը դու լա՛վ իմացիր
Բայց դո՛ւ էլ ես, դո՛ւ էլ ես ազդում,— այս մեկը դու լա՛վ իմացիր
Դու ուզում ես, որ ազա՞տ լինես.— ուրեմն հասկացի՛ր ճանապարհ
Եվ փոխի՛ր, որ հաստատ գաս տուն,— այս մեկը դու լա՛վ իմացիր։

Բանաստեղծությունը խրախուսում է ինքնավերլուծություն և փոփոխություն՝ հիշեցնելով, որ միայն մենք ենք պատասխանատու մեր ազատության և ուղղության համար։ Այն նաև կոչ է անում ընտրել ճիշտ ճանապարհ՝ դեպի տուն և իրականություն, որի մեջ երևում է սեփական իմաստությունը։

Ծնվում է, աճում է մի բան յուրաքանչյուր վայրկյան կյանքում.
Մեռնում է, կորչում է մի բան յուրաքանչյուր վայրկյան կյանքում,
Բայց ծնվողը — ծնվում է պայքարով, պայքարո՛վ է մեռնում և մեռնողը,—
Եվ այսպես — կոփվում է ապագան յուրաքանչյուր վայրկյան կյանքում։

Բանաստեղծությունը արտահայտում է կյանքի անընդհատ փոփոխությունը և պայքարի անհրաժեշտությունը՝ թե ծնվելու, թե մահանալու գործընթացում։ Կյանքում ամեն վայրկյան բաներ ծնվում ու մեռնում են, բայց հենց այդ պայքարը դառնում է ապագայի ձևավորման հզոր ուժը՝ ի տարբերություն իր անշարժ ընթացքի։

2. Համացանցից պարզի՛ր՝ ինչ է ռուբայաթը։ 

Ռուբայաթը արաբերեն բառ է, որը նշանակում է «քառապատկված»։ Այն բանաստեղծության մի տեսակ է՝ արևելյան ոճի քառյակներ, որոնք բնորոշ են աշուղական քնարերգությանը։ Ռուբայաթները բաղկացած են երկու բեյթից և երկու հանգից։

1) 2

2) 8 — 5 = 3

3) (5 +5)/2 = 10/2 = 5

1) 3

2) 8 — 4 = 4

3) (4 + 4)/2 = 8/2 = 4

1) 1

2) 6 — 1 = 5

3) (2 + 1)/2 = 3/2 = 1.5

1) 4

2) 8 — 6 = 2

3) (6 + 6)/2 = 12/2 = 6

1) 23

2) 23

3) 2, 3, 4

4) 3 — 1 = 2

5) 3

1) 23

2) 19

3) 3 , 4, 6

4) 3 — 3 = 0

5) 4

1) 2

2) 2

3) 10 , 15, 15

4) 10 — 5 = 5

5) (20 + 20)/2 = 40/2 = 20

ա) 2

բ) 2

գ) 16 = 16/23 x 100 = 1600/23 = 69.5 = 70

1. Ինչպիսին է Կարս քաղաքը, ներկայացրո՛ւ քո բառերով, բայց Չարենցի նկարագրությամբ: 

Չարենցի նկարագրած Կարսը լցված է խորը զգացմունքներով ու կարոտով. այն մի վայր է, որն անքակտելիորեն կապված է նրա մանկության տարիների ու հիշողությունների հետ։ Դա գետի ափին փռված մի փոքրիկ քաղաք է, որտեղ նրա տունը շինված է կոպիտ, անտաշ քարով, իսկ երկինքը ունի նուրբ մանուշակագույն՝ մով երանգ։ Կարսը Չարենցի համար ոչ միայն հայրենի հող է, այլ նաև անցյալի մի թանկ մասունք՝ լի հարազատ պատկերներով, այգիներով և Կարինե Քոթանճյանով՝ մի անձնավորություն, որին նա այդպես էլ չհասցրեց հրաժեշտ տալ։

2. Դուրս բեր անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ: 

• Անտաշ – կոպիտ

• Ամենտ – մահվան հետ կապված խորհրդանշական եզրույթ, հավանաբար՝ երկնային հանգստի կամ հավերժության խորհրդանիշ

• Արճիճ – ծանր մետաղ (արծաթափայլ կապար)

• Կապար – ծանր մետաղ, որը խորհրդանշում է հոգու ծանրությունը, տառապանքը

3. Բացատրի՛ր այս քառատողը. 

Բայց շուրջս թող որքան կուզե աշխարհը այս խնդա, ցնդի―
Ես- հաշմանդամ ու խելագար ու հավիտյան վտարանդի՜
Դեպի երկինք պիտի գնամ, դեպի եզերքը Ամենտի―
Իմ բարձր, հին ու աստղային երազների ճանապարհով…

Այս տողերում բացահայտվում է հերոսի հոգևոր տառապանքը և աշխարհից իր օտարված լինելու զգացումը։ Նա գիտակցում է, որ աշխարհը կարող է ուրախություն պարգևել, խենթացնել ու գայթակղել, սակայն իր հոգում ապրող ծանրությունը մնում է անփոփոխ։ Նա իրեն ընկալում է որպես հոգեպես խեղված և խենթացած մարդ՝ կյանքի փորձություններից հյուծված ու մերժված։ Նրա ճշմարիտ ճանապարհորդությունը երկրային սահմանները չի ճանաչում. այն տանում է դեպի երկինք, դեպի Ամենտի եզերք՝ մի վայր, որտեղ տիրում են մաքրությունը, հավերժությունը և երազների իրականացման հնարավորությունը։ Այս տողերը խորապես խորհրդանշում են հերոսի հրաժարումը երկրային կյանքից ու ձգտումը դեպի մի այլ իրականություն, որտեղ, վերջապես, հնարավոր կլինի գտնել հանգստություն ու ներքին խաղաղություն։յուն։

4. Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում բանաստեղծությունը: 

Բանաստեղծությունը ողողված է խորունկ տխրությամբ, կարոտով և ներքին պայքարով։ Այն արտահայտում է անսահման կարոտ, ցավ ու անորոշություն։ Քնարական հերոսը զգում է կյանքի դառնությունները, բայց միևնույն ժամանակ՝ բարձր երազանքներ ունի, որոնց ցանկանում է հասնել, թեկուզ մահվան գնով։

5. Բացատրի՛ր վերնագիրը: 

«Տաղ անձնական» վերնագիրը ցույց է տալիս, որ այս բանաստեղծությունը շատ անձնական, խորը ապրումների արտացոլանք է։ «Տաղ» նշանակում է բանաստեղծություն, իսկ «անձնական» բառը շեշտում է, որ սա Չարենցի հոգու մերկացումը, իր անձնական ապրումների ու տառապանքների գրառումն է։

6. Բնութագրի՛ր բանաստեղծության քնարական հերոսին։ 

Բանաստեղծության հերոսը (որը ինքնին Չարենցն է) մի անձնավորություն է, որը լի է հույզերով, ցավով և կարոտով։ Նա կորցրել է հայրենիքը, ապրում է օտարության մեջ և իրեն զգում է մենակ, չհասկացված։ Միևնույն ժամանակ, նա հոգեպես ուժեղ է, քանի որ նույնիսկ կյանքի ցավերի մեջ շարունակում է երազել և ձգտել դեպի «բարձր, հին ու աստղային» երազները։ Նա հակասական կերպար է՝ և՛ հոգնած, և՛ խենթ, և՛ տառապած, բայց նաև՝ բարձրադիր նպատակների տեր։

6. Գրի՛ր շարադրություն ,,Դեպի երկինք պիտի գնամ հին ու աստղային երազների ճանապարհով…,, վերնագրով: 

Դեպի երկինք պիտի գնամ հին ու աստղային երազների ճանապարհով…

Այս խոսքերն ինձ տանում են դեպի երազանքների աշխարհ, որտեղ սկիզբ են առնում սրտի ամենախոր ցանկությունները։ Երկինքը այստեղ պարզապես տարածություն չէ. այն խորհրդանշում է բարձր ձգտումներ, մանկության մաքուր երազներ ու անսահման հույսեր։ Հին ու աստղային երազները միշտ մեզ հետ են՝ երբեմն մոռացված, բայց ոչ մարած։ Դեպի երկինք գնալ՝ նշանակում է վեր բարձրանալ, հավատալ, սիրել, չվախենալ նոր ճանապարհներից։ Դա ինքնաճանաչման ուղի է, որտեղ ամեն քայլ մի աստղ է վառվում մեր ներսում։

Եվ եթե սրտում ունես հավատ ու երազ, ուրեմն ճանապարհդ պարզ է։ Դեպի երկինք՝ հին ու աստղային երազների լույսով։

Ձայնարկություն՝ զգացմունք, հուզմունք, կոչ, նմանաձայնություն արտահայտող բառեր:
1. Տրված նախադասություններում ընդգծի՛ր ձայնարկությունները:
—Փի՜շտ, հեռու գնա ափսեի մոտից:
—ՈՒխա՛յ, հաճելի է այս ջուրը խմելը:
—Հե՜յ, որտեղ եք:

Ձայնարկությունները լինում են երեք տեսակ.

·                    զգացական

·                    կոչական

·                    նմանաձայնական

2. Ձայնարկությունների շարքերի դիմաց գրի՛ր տեսակը, նշի՛ր՝ ինչ են արտահայտում:
Ա.Է՜յ, Էհե՛յ, ծո՜, ա՜, փի՜շտ, տո՜… կոչական
Բ. ա՛խ, վո՛յ, ո՛ւխ, օ՛, օ՛յ, ջա՛ն, պա՛հ… զգացական
Գ.ծի՛վ-ծի՛վ, ծուղրուղո՜ւ,խը՜շշ, բը՛զզ, ճը՛ռռ. նմանաձայնական

Ձայնարկությունները նախադասության անդամ չեն դառնում:
Ձայնարկությունները կազմությամբ լինում են պարզ և բարդ:
3. Գրի՛ր տրված ձայնարկությունների կազմությունը՝ ա՛խ, վա՛յ, վա՛յ-վա՛յ, հե՜յ վախ, բը՛զզ, ջա՛ն:
պարզ-
բարդ-

• Պարզ ձայնարկություններ – ա՛խ, վա՛յ, բը՛զզ, ջա՛ն

• Բարդ ձայնարկություններ – վա՛յ-վա՛յ, հե՜յ վախ

Ձայնարկությունների ուղղագրությունը.

·                    միության գծիկով գրվում են կրկնավոր հարադրությունները՝ հա՛յ-հա՛յ, վա՜շ-վի՜շ…

·                    անջատ գրվում են հարադրական բարդությունները՝ հա՜յ հա, զը՜նգ հա զը՜նգ …

·                    եթե ձայնարկության միակ վանկարար հնչյունը ը-ն է, գրվում է՝ թը՜խկ, հը՜մ…

4. Կետադրի՛ր նախադասությունները.

Այ ‘ մարդ, ինչ ենք անելու:?

~Հեյ, ուր ? եք գնում:

~Օ, ինչպես մինչև հիմա գլխի չէի ընկել:

ա) Համեմատական է

բ)  Համեմատական է

գ) Համեմատական չէ

AB/EF = CD/MN

5/EF = 8/10

EF = AB x MN/CD

EF = 5 x 10/8

EF = 50/8 = 6.25

a/c = c/b

c² = a • b

c² = 4 • 9 = 36

c = 6

P = 4 + 9 + 6 = 19

BD/AK = DE/KM = EC/MC

BD/DE/EC = AK/KM/MC = 2 : 3 : 4

2 + 3 + 4 = 9

45 : 9 = 5

AK = 2 x 5 = 10

KM = 3 x 5 = 15

MC = 4 x 5 = 20

Վրույր Հլղաթյանը հանդես եկավ «Դիվանագիտությունը երիտասարդի աչքերով» թեմայով ելույթով։ Նա նշեց, որ YereMUN-ը հիանալի հարթակ է, որտեղ երիտասարդները կարող են ձեռք բերել դիվանագիտական գիտելիքներ և մասնակցել միջազգային միջոցառումների։ Այնուհետև նա ներկայացրեց «Հայ-ֆրանսիական դիվանագիտական հարաբերությունները» թեման՝ անդրադառնալով երկու երկրների համագործակցության հաջողություններին ու առկա մարտահրավերներին։

Հանդիպման ընթացքում մասնակիցները հնարավորություն ունեցան հարցեր ուղղել Վրույր Հլղաթյանին և քննարկել թեմայի շուրջ տարբեր տեսակետներ։

Հանդիպման ավարտին քննարկվեց YereMUN-ի հետ հետագա համագործակցության հեռանկարը։

Ընդհանուր առմամբ, հանդիպումը շատ հետաքրքիր և օգտակար էր. մենք ոչ միայն ձեռք բերեցինք նոր գիտելիքներ, այլև ավելի խորությամբ ըմբռնեցինք դիվանագիտության դերը ժամանակակից աշխարհում։