Հասմիկ Մելքոնյանի ուսումնական բլոգ

Մասնակիցներ։ Լինա Բաբայան, Մարինե Կարապետյան, Հասմիկ Մելքոնյան

«Մարդը որպես արժեք» հասկացությունը նշանակում է, որ մարդու արժեքը չի կախվում նրանից, թե նա ինչ դեր ունի հասարակությունում կամ ինչ ռեսուրսներ ունի, այլ նրանից, որ նա մարդ է՝ արժանի հարգանքի և ազատության։ Այս գաղափարը ընդգծում է, որ յուրաքանչյուր մարդ ունի անհատականություն, արժանապատվություն և իրավունքներ, որոնք պետք է հարգվեն։ Դա հատկապես կարևոր է մարդու իրավունքների տեսանկյունից, որտեղ մարդու կյանքը և բարոյական արժեքները համարվում են առաջնային։ Մարդը պետք է ճանաչվի որպես անփոխարինելի և թանկագին էակ, ով ունի իր իրավունքը ապրելու արժանապատիվ կյանք։

Ամեն մարդ ունի իր հատուկ արժեքը՝ անկախ նրանից, թե ինչ կարգավիճակ ունի հասարակությունում կամ ինչով է զբաղվում։ Այս արժեքը գալիս է նրանից, որ մարդը պարզապես մարդ է՝ ինքնատիպ, անհատական և եզակի։ Ամեն մարդ ունի իր սեփական հատկանիշները՝ բնավորություն, հմտություններ, մտածողություն և զգացմունքներ։ Դրանք այն բաներն են, որոնք դարձնում են նրան յուրահատուկ ու անփոխարինելի։ Ոչ մի մարդ չի կարող լիովին նման լինել մյուսին։ Հետևաբար, յուրաքանչյուր մարդու կյանքը ու ապրած փորձը արժեքավոր են՝ միայն իրենց մարդկային լինելուն, առանց արտաքին չափանիշների։ Այսպիսով, մարդու ինքնատիպ արժեքը կայանում է նրանում, որ նա իրավունք ունի ապրելու հարգանքով ու արժանապատվությամբ, քանի որ ամեն մարդ միակ է այս աշխարհում։

Մարդու արժանապատվությունը , ամեն մարդ պետք է ապրի հարգանքով ու բարի վերաբերմունքով։ Սա այն է, որ ոչ ոք իրավունք չունի վիրավորելու կամ անարդար կերպով վերաբերվելու ուրիշին։ Մարդը ունի իր արժանապատվությունը պարզապես նրա համար, որ նա մարդ է, և նրա արժանապատվությունը չի կախվում նրանից, թե ինչ գործեր է արել կամ որտեղ է գտնվում։ Արժանապատվությունը ենթադրում է, որ ամեն մարդ իրավունք ունի ապրելու այնպես, որ իրեն հարգեն, իրեն չվիրավորեն կամ չնվաստացնեն։ Մարդու նկատմամբ վատ վերաբերմունք կամ չարություն անընդունելի է, քանի որ այն խախտում է նրա իրավունքները և արժանապատվությունը։ Արժանապատվությունը նաև նշանակում է, որ մարդը պետք է կարողանա իր կյանքը տնօրինել, ընտրել, թե ինչ է ուզում անել, ինչպե՞ս ապրել՝ առանց խոչընդոտների։ Մարդու արժեքը պետք է ընդունվի՝ անկախ նրանից, թե նա ինչպիսի կարգավիճակ ունի կամ ինչ սոցիալական պայմաններում է գտնվում։

Ամեն մարդ ունի իր արժեքը միայն այն պատճառով, որ նա մարդ է։ Մարդը, ով ապրում է դժվար պայմաններում կամ ով չունի շատ ռեսուրսներ, չի դառնում ավելի քիչ արժեքավոր, քան մի մարդ, ով ավելի հարուստ է կամ բարձր դիրքում է։ Այն, որ մարդը մարդ է, նրան տալիս է նույն իրավունքը՝ ապրելու արժանապատիվ կյանք և արժանանալու հարգանքի։ Մարդու արժեքը որոշվում է ոչ թե նրա էկոնոմիկայով, կրթությամբ կամ հասարակական դիրքով, այլ նրան որպես անձ՝ նրա զգացմունքներով, մտքերով, գործերով։ Այսինքն, բոլոր մարդիկ պետք է տեսնեն միմյանց արժեքը՝ անկախ նրանից, թե ինչ կարգավիճակ ունեն։ Մարդու իրավունքը ապրելու և հարգվելու չի կախվում նրանից, թե ինչ վիճակում է նա կամ որտեղ է գտնվում։

15+25=40

45+30=75

40*75=3000մ²

200*200=400*200:2=40000

800*200:2=80000

600*200:2=60000

400*600=240000

40000+80000+60000+240000=420000

S=6000մ²

S_BHC=S_ABH

8=8սմ²

1. Տրված նյութերի շարքից ընտրե՛ք հիմքերը և անվանե՛ք. NaOH, HCI, Fe (OH) 2 , H2SO4, Ba (OH) 2 , Na2CO3, H2SiO3, SO2

NaOH, նատրիումի հիդրօքսիդ
Fe(OH)₂ երկաթի հիդրօքսիդ
Ba(OH)₂ բարիումի հիդրօքսիդ

2.Անվանե՛ք այն հիմքերը, որոնք առօրյայից հայտնի են ձեզ:

Na₂CO₃ նատրիումի կարբոնատ

ա) ճիշտ է

բ) սխալ է

գ) սխալ է

դ) սխալ է

ե) սխալ է

զ) ճիշտ է

ա) [կակտուսը բույս է
[դահուկը սարի վրա են վարում

գ) [երեկոն լավ անցավ
[ջուրը ստեղծված է փայտից և խնձորից

«Ընտանիք», «ազգ» և «մշակույթ» հասկացությունները կապված են մարդու կյանքի կարևոր մասերի հետ։ Դրանք ձևավորում են մարդու ինքնությունը, նրա արժեքները և մտածելակերպը։ Դրանք ազդում են այն բանի վրա, թե ինչպիսի մարդ է դառնում մի մարդ՝ ինչպես է մտածում, ինչպիսի որոշումներ է կայացնում և ինչպես է վարում կյանքը։ Հենց այդ պատճառով այս երեք թեմաներին կարելի է ուշադրություն դարձնել ու յուրաքանչյուրին առանձնահատուկ կերպով անդրադառնալ։

Ընտանիք

Ընտանիքը մարդու առաջին և ամենակարևոր սոցիալական միջավայրն է։ Այն ձևավորվում է նրա սկզբնական արժեքների և սկզբունքների հիմքը։ Ընտանիքը երեխայի համար այն առաջին ուսուցիչն է, որը շատ բան է սովորեցնում կյանքի մասին՝ թե բարոյական, թե սոցիալական հարցերի առումով։ Երբ երեխան ծնում է ընտանիքում, նա առաջին անգամ իր իսկական շրջապատում է՝ ծնողների, և մյուս անդամների հետ։ Այստեղից էլ սկսվում է նրա սեռական, սոցիալական և բարոյական աշխարհը։ Սկզբում երեխային սովորեցնում են սիրել՝ ցույց տալով նրա հանդեպ անսահման հոգատարություն ու ջերմություն։ Ծնողները նրան սովորեցնում են լինել պատասխանատու իր գործողությունների համար և հասկանալ, որ իր պահվածքը կարող է ազդել այն մարդկանց վրա, ովքեր նրան շրջապատում են։ Ընտանիքում նրանք շփվում են տարբեր մարդկանց հետ, որոնք ունեն տարբեր բնույթ ու տեսակետներ։ Դրանով նրանք սովորում են լսել ու հասկանալ մյուսների կարծիքները և լուծել կոնֆլիկտները խաղաղ ճանապարհով։ Երբ երեխան սկսում է ինքնուրույն մտածել ու քննել իր շրջապատը, ծնողները նրան ուղղորդում են ճիշտ մոտեցումների ու բարոյական ընտրությունների հարցում։

Ազգ

Ազգը բնորոշվում է որպես ընդհանուր պատմություն, մշակույթ, լեզու և արժեքներ ունեցող մարդկանց խումբ, որոնք, ի թիվս այլնի, կապված են նաև տարածքի ու ազգային գիտակցության միջոցով։ Ազգային պատկանելիությունը մարդու համար հիմնարար է՝ այն ոչ միայն կարևորում է նրա ինքնությունը, այլ նաև նրա դիրքը հասարակությունում։ Ազգային պատկանելությունը նշանակում է ոչ միայն մարդկանց նմանությունը մեկ ուրիշին, այլ նաև միասին կիսված պատմություն ու արժեքներ։ Երբ մարդիկ ասում են, որ նրանք պատկանում են որևէ ազգի, նրանք, ընդհանուր առմամբ, հայտնում են, որ նրանք կապված են որոշակի պատմության, մշակույթի ու լեզվի հետ, որոնք միասին են իրենց ձևավորել։ Ազգային ավանդույթները շատ անգամ միավորվում են ընդհանուր լեզվով, դինամիկ ավանդույթներով, տոներով ու ուրբանիստական կամ գյուղական շփումների ձևերով։ Մեկ ազգի անդամների համար ավանդույթները ոչ միայն անցյալի հիշողություններ են, այլ նաև այն ուղեցույցները, որոնք որոշում են նրանց կյանքը։ Ազգային պատկանելիությունը նաև ազդում է մարդու վարքի վրա։ Երբ ազգը կարևորում է որոշակի արժեքներ՝ օրինակ՝ հարգանքը կամ պարտականությունը, մարդիկ այդ արժեքները կիրառում են իրենց կյանքում։ Այսպիսով, ազգը ստեղծում է մի ընդհանուր շրջանակ, որում մարդիկ ապրում են և կառուցում իրենց հարաբերությունները։

Մշակույթ

Մշակույթը այն արժեքների, հավատալիքների, սովորույթների, լեզվի, արվեստի, գիտելիքի և կյանքի ձևերի հավաքածու է, որոնք հատուկ են մի մարդու խմբի կամ հասարակության: Այն ներառում է մարդու վարվելակերպը, մտածելակերպը և ձևավորում է նրա աշխարհայացքը։ Մշակույթը մեծ դեր է խաղում մարդկանց կյանքում՝ ազդեցություն ունենալով ինչպես նրանց առօրյա վարքի, այնպես էլ նրանց պատկերացումների վրա։ Մշակույթը ձևավորվում է սերունդների ընթացքում և փոխանցվում է ավանդույթների, խոսքի և գործողությունների միջոցով։ Այն կարող է ընդգրկել տարբեր ոլորտներ։ Յուրաքանչյուր ազգ կամ հասարակություն ունի իր սեփական մշակույթը, որն իրենից ենթադրում է մի շարք սովորույթներ ու արժեքներ, որոնք առանձնացնում են դրանք մյուսից։ Օրինակ, մի ազգ կարող է կարևորել ընտանեկան արժեքները, մյուսը՝ համերաշխությունն ու միասնականությունը, իսկ երրորդը՝ անհատականություն և անկախություն։ Մշակույթը հիմնված է այն արժեքների վրա, որոնք փոխանցվում են ժամանակի ընթացքում ու ձևավորում են հասարակություն կամ ազգ։ Այս արժեքները կարող են լինել տարբեր, օրինակ՝ կրոն, բարոյական սկզբունքներ, օրենքներ ու ավանդույթներ։ Մշակույթը շատ մոտ կապված է ընտանիքի, կրթության, օրենքների ու հասարակության այլ ոլորտների հետ։ Այն ստեղծում է մարդու սոցիալական միջավայրը՝ որոշելով, թե ինչպես պետք է մարդիկ ապրեն իրար հետ՝ հիմնվելով սիրո, հարգանքի և համագործակցության վրա։

բ)1024 — 102

դ)4631.001 — 463

զ)19.139 — 19.1

ը) 6.14

55.

բ) 9.1296342 — 9.13

դ) 0.911 — 0.91

զ) 1000.003 = 100

ը) 123.123 = 123

56.