Ես շատ մարդկանց եմ հանդիպել, ովքեր ասում են, որ ուզում են ազատ լինել, բայց նրանք այդ բառի իմաստը չեն հասկանում։ Նրանք չեն ուզում անել իրենց տարրական պարտականննությունները, ասելով, որ ես պետք է ազատ լինեմ և չպետք է անեմ այն բաները, որոնք ես չեմ ուզում, և պարզապես սկսում են ծուլանալ և զբաղվել անբանությամբ, ասելով, որ նա ազատ է և անում է ինչ կուզի։ Ազատությունը դա ավելի շատ մարդու մտածելակերպի ազատությունն է, բայց ոչ ծուլություն։Ազատությունը դա մարդու կամքի ազատությունն էլ է, բայց ոչ փախուստ սեփական պարտականություններից։Ամեն մեկը պետք է ունենա իր սեփական ազատության չափերը, բայց չպետք է այն վերածի ծուլության։
||~Գործնական քերականություն~||
1. Բացատրիր, թե ինչո՞ւ տրված բառերի հոգնակին ոչ թե -ներ, այլ -եր մասնիկով է կազմվել (բառի կազմությանն ուշադրաթյուն դարձրո՛ւ):
Նախապապ-եր, ծովաշն-եր (փոկեր), հնդկահավ-եր, ճակատամարտ-եր, լաստանավ-եր, դաշտավայր-եր, գետաձի-եր:
Այն կազմվում է եր ով, քանի որ վերջին արմատը միավանկ է։
2.Երկու խմբի գոյականները նախ վանկատի՛ր, հետո դրանց հոգնակին կազմի՛ր և օրինաչափությունը բացատրի՛ր:
Օրինակ՝
ար — կըղ, նը — կար,
արկղ — արկղեր, նկար — նկարներ:
Ա. Վագր, աստղ, սանր, անգղ, կայսր, զեբր:
Վա-գըր
վագրեր
աս-տըղ
աստղեր
սա-նըր
սանրներ
ան-գըղ
անգղներ
կայ-սըր
կայսրեր
զե-բըր
զեբրեր
Բոլորի հոգնակին կազմվում է եր ով, քանի որ վերջի վանկում կա գաղտնավանկի ը
Բ. Խրճիթ, ձկնիկ, դպրոց, գրիչ, կռիվ, գլուխ, տղա, կրակ:
խըր-ճիթ
խրճիթներ
ձըկ-նիկ
ձկնիկներ
դըպ-րոց
դպրոցներ
գիր-իչ
գրիչներ
կը-ռիվ
կռիվներ
գը-լուխ
գլուխներ
տը-ղա
տղաներ
կը-րակ
կրակներ
Բոլորի հոգնակին կազմվում է ներ-ով, քանի որ վերջին վանկում գաղտնավանկի ը չկա
3. Տրված գոյականները դարձրո՛ւ հոգնակի և տեղադրի՛ր նախադասությունների մեջ:
Անգղ, կեղտաջուր, աստղ, գետաձի, հեռագիր, ճակատամարտ:
Երկնքում մեկ-մեկ վառվեցին աստղերը, ամեն ինչ լռեց:
Հին զինվորը հիշում է բոլոր ճակատամարտերը, որոնց ինքը մասնակցել է:
Ցրիչը մեկ ժամում բոլոր հեռագրերը բաժանեց:
Միայն անգղեր էին սավառնում այդ բերդի վրա:
Հետո գետաձիեր դուրս եկան ջրից ու լայն բացելով ահռելի երախները, խոնարհվեցին հանդիսատեսներին:
Կեղտաջրերը ամեն օր գետն են լցվում ու հոսում դեպի ծով:
||~ճշմարտության աշխարհ~||
Այս էջը պատրաստված է պատմության դասագրքից, որով սովորում են Մուն մոլորակի դպրոցներում: Հոդվածը Բրուն անունով մի մեծ գիտնականի մասին է /ասենք, որ բոլոր բառերը վերջանում են ,,ուն,,-ով. այնտեղ, օրինակ, չեն ասում լուսին, ասում են՝ լուսուն, ոչ թե շիլա են ասում, այլ շիլուն և այլն/: Ահա այդ էջը:
,,Բրունը՝ գյուտարարը, որն ապրել է 2000 տարի առաջ, ներկայումս պահվում է սառնարանում: Նրան կարթնանցնեն 49 000 դար հետո, որպեսզի նորից սկսի ապրել: Նա դեռ գրկանոց երեխա էր, երբ հայտնագործեց ծիածան ստեղծող մեքենա, որն աշխատում էր ջրով և օճառով: Սովորական պղպջակների փոխարեն նրանից դուրս էին թռչում տարբեր չափերի ծիածաններ. Երբեմն այնքան մեծ, որ կարող էին ձգվել երկնքի մի ծայրից մյուսը: Դրանք ծառայում էին տարբեր նպատակների . այդ ծիածանների վրա նույնիսկ լվացք էին փռում: Դեռ մսուր-մանկապարտեզում երկու փայտե ձողերով խաղալիս նա ձեռքի գայլիկոն հայտնագործեց, որով ջրի մեջ անցքեր էին բացում: Այդ գործիքը բարձր գնահատվեց ձկնորսների կողմից, որոնք այն օգտագործում էին, երբ ձկները խայծը կուլ չէին տալիս:
Տարրական դպրոցի առաջին դասարանում նս ստեղծեց տանձերին խուտուտ տվող մեքենա, սառույց տապակելու խեցաման , կշեռք՝ ամպերը կշռելու համար, հեռախոս, որով հնարավոր էր խոսել քարերի հետ, երաժշտական մուրճ, որը մեխ խփելիս քաղցրահնչյուն ելևէջներ էր արձակում և այլն:
Նրա բոլոր հայտնագործությունները հիշատակելու համար շատ ժամանակ է պահանջվում: Կխոսենք առավել հայտնիների , մասնավորապես ստող մեքենայի մասին, որն աշխատում էր մետաղանիշով: Մի մետաղանիշ գցելով՝ կարելի էր միանգամից տասնչորս հազար սուտ լսել: Այդ մեքենայի մեջ էին աշխարհի բոլոր ստերը, որոնք մարդիկ նոր-նոր էին հորինելու: Երբ մեքենան դուրս տվեց բոլոր հնարավոր ստերը, մարդիկ ստիպված եղան միայն ճիշտն ասել: Ահա թե ինչու է մոլորակը կոչվում նաև Ճշմարտության մոլորակ:
Հեղինակ՝ Ջաննի Ռոդարի
Առաջադրանքներ
Առաջադրանքներ
1.Տարրական դպրոցի առաջին դասարանում նա ստեղծեց տանձերին խուտուտ տվող մեքենա, սառույց տապակելու խեցաման , կշեռք՝ ամպերը կշռելու համար, հեռախոս, որով հնարավոր էր խոսել քարերի հետ, երաժշտական մուրճ, որը մեխ խփելիս քաղցրահնչյուն ելևէջներ էր արձակում և այլն:
Այս հայտանգործությունները ինչով կարող էին օգնել մոլորակի բնակիչներին, ի՞նչ օգուտ կտային:
Ինձ թվում է տանձերին խուտու տվող մեքենան նրա համար էր, որ նրանք լինեին ավելի քաղցր, համեղ և մեծ։Սառույց տապակելու ցեխամանը նրա համար էր, որ այն մանրացնեին սառույցը և այն շուտ հալչեր։ Քարերի հետ խոսելու համար հեռախոսը նրա համար էր, որ քարերը ասեին, որ նրանց վրա չկանգնեին և չսայթաքեին։ Իսկ երաժշտական մուրճը մարդկանց ականջները փչացնելու համար էր։
2. Հորինիր պատմություն ,,Ստի մոլորակը,, վերնագրով:
Ստի մոլորակը ասելիս ես արտասովոր բան չեմ պատկերացնում։ Ես պատկերացնում եմ մեր նույն աշխարհը, միակ տարբերությունը նրա անունի մեջ է։ Մարդիկ ուղղակի անունն են փոխել և չեն ընդունում, որ մեր մոտ ստի և հիասթափության մոլորակ է։ Ամենագլխավոր սուտը նրանում է, որ սա ստի մոլորակ չէ։ Եվ մեկ-մեկ լինում են լավ պահեր, ինչպես բոլոր ստերում։Մեր կյանքը լի է քաղցր ստով, որը վերջում վերածվում է դառը ճշմարտության և հիասթափեցնում ամբողջ մարդությունը։
Իսկ պատմություն ես հիմա կպատմեմ։
Կար-չկար մեկ ուրիշ ստի աշխարհ կար։ Մարդկանց միշտ այնտեղ ամեն ինչ խոսք էին տալիս, և ասում, որ ամեն ինչ կստացվի։ Այնտեղ ամեն-ինչ հիասքանչ էր, և մարդիկ երջանիկ ապրում էին այդ ստով, քանի որ մտածում էին, որ դա ճշմարտություն է։ Բայց ամեն սուտ մի օր բացահայտվում է։Այդ աշխարհում ամեն մի սուտ մի-մի հատ սկսեց բացահայտվել։ Եվ ստի մոլորակը երկար չմնաց աշխարհի երեսին։ Շուտով այն վերածվեց հիասթափության,անվստահության և դժբախտության մոլորակի։Վերջում այդ մոլորակը ոչնչացել էր և ոչմեկ մինջև հիմա չգիտի ինչու է այն ոչնչացել։ Կա երկու տարբերակ, առաջինը՝ բնական աղետների պատճառով և երկրորդը՝ այն պատճառով, որ մարդիկ այնքան լցվեցին ատելությամբ, և անվստահությամբ որ նրանք ինքն իրենց ոչնացրեցին։
||~Մաթեմատիկա~||
1197-ա,գ,ե,է; 1198-ա,գ,ե,է; 1199-ա,գ,ե; 1208; 1210; 1212
Դասարանական առաջադրանքներ՝ 1197-ա,գ,ե,է; 1198-ա,գ,ե,է; 1199-ա,գ,ե; 1208; 1210; 1212
- Թիվը պակասորդով կլորացրե՛ք մինչև տասնորդականները.
ա) 0,9382 ≈ 0,9
գ) 100,5621 ≈ 100,5
ե) 80,0388 ≈ 80
է) 200,18 ≈ 200,1
- Թիվը հավելուրդով կլորացրե՛ք մինչև հարյուրերորդականները.
ա) 7,8932 ≈ 7,89
գ) 0,1111 ≈ 0,11
ե) 65,6788 ≈ 65,67
է) 2,3845 ≈ 2,38
- Ասե՛ք, թե մինչև որ կարգն է կլորացված թիվը.
ա) 93,6527 ≈ 93,65
Կլորացրած է մինչև հարյուրերորդականները:
գ) 0,563891 ≈ 0,564
Կլորացրած է մինչև հազարերորդականները:
ե) 0,7014 ≈ 1
Կլորացրած է մինչև ամբողջ թվի միավորը:
- Գտե՛ք ամենափոքր հնգանիշ թվի և ամենամեծ եռանիշ թվի տարբերությունը։
10000 – 999, = 9001 - Քանի՞ անգամ է միլիարդների դասի ամենափոքր կարգի
միավորը մեծ միլիոնների դասի ամենափոքր կարգի միավորից։
Իսկ քանի՞ անգամ է միլիոնների դասի ամենամեծ կարգի
միավորը մեծ հազարների դասի ամենամեծ կարգի միավորից։
||~մաթեմատիկա~||
1180-բ,դ; 1182-բ,դ,զ; 1183-բ,դ,զ; 1188-բ; 1189
1180.Աստղանիշի փոխարեն դրե՛ք համեմատման համապատասխան
նշանը, որպեսզի ստացվի ճիշտ անհավասարություն.
բ) 741 ։ 9,4 > 74,1 ։ 9,4
դ) 7,26 ։ 5,17 < 7260 ։ 5,17
1182.Կատարե՛ք բաժանում.
բ) (–32,8) ։ (–8,2)=-328:(-82)=4
դ) (–19,558) ։ (–7,7)=-195,58:(-77)=2.54
զ) 2,304 ։ 7,2=23,04։72=0.32
1183.Լուծե՛ք հավասարումը.
բ) (–7) ⋅ x = 42
x=42:(-7)
x=-6
դ) (–3) ⋅ x + 1 = +22
-3x=22-1
-3x=21
x=21:(-3)
x=-7
զ) (–6) ⋅ x – 7 = –25
-6x=-25+7
-6x=-18
x=-18:(-6)
x=3
1188. Կատարե՛ք գործողությունները.
բ) (20808 ։ 18 – 89112 ։ 1128) ⋅ 5=5385
- 20808:18=1156
- 89112:1128=79
- 1156-79=1077
- 1077×5=5385
1185.Քանի՞ օր է 3 միլիոն ժամը։
300000:24=125000
Պատ.՝125000 օր
||~մաթեմատիկա~||
1174. Կատարե՛ք բաժանում.
բ) 17,024 ։ 4=4,256
դ) 10,5 ։ 7=1.5
զ) 10,08 ։ 24=0,42
1175. Կատարե՛ք բաժանում.
բ) 4,221 ։ 0,63=422,1:63=6.7
դ) 9,3456 ։ 10,62=934,56:1062=0,88
զ) 0,13464 ։ 0,396==134,64:396=0,34
1177. Կատարե՛ք բաժանում.
բ) 169 ։ 1,3=1690:13=130
դ) 1295 ։ 0,37=129500:37=3500
զ) 10572 ։ 8,81=1057200:881=1200
1178. Լուծե՛ք հավասարումը.
բ) 8,13x = 24,6339
x=24,6339:8,13
x=3,03
դ) 7,25x = 9,425
x=9,425:7,25
x=1.3
1186. Լուծե՛ք հավասարումը.
բ) 3x + 7 = 10
3x=10-7
3x=3
x=3:3
x=1
դ) 3x – 57 = 88
3x=88+57
3x=145
x=145:3
x=145/3
x=48 1/3
||~ամփոփիչ աշխատանք~||
- Ի՞նչ է բջիջը։
Բջիջը կենդանի օրգանիզմների պարզ մասնիկն է։
2․Որո՞նք են բջջի բաղադրության հիմնական քիմիական տարրերը։
ջուր և հանքային աղեր, օրգանական նյութեր՝ սպիտակուցներ, ճարպեր, ածխաջրեր
3․Որո՞նք են բջջի հիմնական կառուցվածքային մասերը։
Բջջաթաղանթ,օրգանոիդներ,կորիզ,ցիտոպլազմա։
4․Ի՞նչ նշանակություն ունի բջջաթաղանթը։
Այն տալիս է նրան ձև,ապահովում նյութերի փոխանակումը և պաշտպանում է շրջակայից։
5․Ի՞նչ է հյուսվածքը։
Հյուսվածքը դա այ նբջիջներն են որոնք ունեն նույն ձևը,ծագումը, կատարում են նույն աշխատանքը և ունեն ույ կառուցվացքը։
6,Ի՞նչ հյուսվածքներ ունեն բսւյսերը։
Հիմնական,գոյացնող,մեխանիկական և ծածկող։
7․Կենդանական ի՞նչ հյուսվածքներ գիտեք։
էպիթելային, շարակցական, նյարդային և մկանային:
8․Ե՞րբ է լույսը բեկվում:
Երբ լույսի ճառագայթի ուղղության փոփոխությունը մի միջավայրից մյուսն է անցնում։
9․Ի՞նչ է ոսպնյակը:
Գնդային մակերևույթներով սահմանափակված ապակենման մարմինները։
10․Ո՞ր կետն է կոչվում ոսպնյակի կիզակետ:
Երբ լույսի զուգահեռ ճառագայթներն ընկնում են հավաքող ոսպնյակի վրա, դրանից անցնելուց հետո հավաքվում են մի կետում:
11․Նշի՛ր հայելիների տեսակները
Հայելիները լինում են ուռուցիկ, գոգավոր և հարթ։
12․Որո՞նք են վեգետատիվ օրգանները և ի՞նչ գործառույթներ են կատարում:
Դրանք ապահովում են բույսի շնչառությունը, աճն ու զարգացումը։
13․Որո՞նք են գեներատիվ օրգանները և ի՞նչ գործառույթներ են կատարում:
պտուղը ,ծաղիկը և սերմը
14․Որո՞նք են արմատի գործառույթները:
Բույսը ամրանում է հողին արմատի շնորհիվ։
15․Արմատի ի՞նչ ձևափոխություններ գիտեք:
Փնջային և առաանձգական։
16․Ի՞նչ է ընձյուը:Ո՞րն է ընձյուղի գլխավոր գործառույթը:
Ընձյուղը ապահովում է բույսի օդային սնուցումը։
17․Ի՞նչ գործառույթներ է կատարում ցողունը:
18․Ի՞նչ նշանակությւն ունեն տերևները:
Տերևի հիմնական գործառույթնն է բույսի սինթեզը։
||~Գործական քերականություն~||
1. Տրված բառերի բաղադրիչները գծիկով բաժանի՛ր: Բոլոր բառերի առաջին բադադրիչներն ի՞նչ նմանություն ունեն:
գառնարած = գառն-արած,
բեռնակիր = բեռն-ա-կիր
մատնել = մատն-ել
Գառնուկ=գառն – ուկ
բեռնել = բեռն – ել
դռնակ = դուռն – ակ
թոռնիկ = թոռն–իկ
լեռնային = լեռն-ային
ծոռնիկ = ծոռն–իկ
հարսնուկ = հարսն–ուկ
մատնոց = մատն–ոց
ողնաշար = ողն–ա-շար
ձկնկիթ = ձուկ-ն–կիթ
ոտնաման = ոտն–աման
մկնդեղ = մուկն – դեղ
2. Տրված գոյականները հոգնակի՛ դարձրու: Ո՞ր մասնիկով են նրանք հոգնակի դառնում:
Բեռեր, գառներ, դուռներ, եզեր, թոռներ, լեռներ, ծոռներ, հարսես, ձկներ, մատներ, մկներ, նռեր:
3. Տրված բառերի բաղադրիչները գծիկով բաժանի՛ր: Բոլոր բառերի վերջին բաղադրիչներն ի՞նչ նմանություն ունեն:
Հեռագիր=հեռու-գիր
հարթավայր=հարթ-ա-վայր
լրագիր=-լուր-ա-գիր
գետաձի=գետ-ա-ձի
մեծատառ=մեծ-ա-տառ
նստատեղ=նիստ-ա-տեղ
առագաստանավ=առ-ագ-աստ-ա-նավ
||~Մաթեմատիկա~||
1174.Կատարե՛ք բաժանում.
ա) 8,368 ։ 2=4,184
գ) 0,0225 ։ 15=0,0015
ե) 6,25 ։ 125=0,42
1175. Կատարե՛ք բաժանում.
ա) 40,25 ։ 2,3=17,5
գ) 30,303 ։ 33,3=0,91
ե) 35,601 ։ 0,01=3560,1
- Կատարե՛ք բաժանում.
ա) 1000 ։ 0,25=4000
գ) 7920 ։ 3,6=2200
ե) 276 ։ 2,3=120
- Լուծե՛ք հավասարումը.
ա) 3,87x = 7,74
x = 7,74 : 3,87
x = 2
գ) 0,32x = 0,48
x = 0,48 : 0,32
x = 1,5
1184․ Ինչի՞ է հավասար 1,73 , 2,563 , 0,82 , 11,729 , 1,6 , 529,1 , 837,2, 61,9,
0,01 թվերից ամենամեծի և ամենափոքրի գումարը։
837,21
1186 Լուծե՛ք հավասարումը.
ա) 8x + 3 = 14
x = (14 – 3) : 8
x = 11 : 8
x = 1,375
գ) 5x – 10 = 2
x = (2 + 10) : 5
x = 12 : 5
x = 2,4
||~Ճանապարհը,որ ոչ մի տեղ չի տանում~||
Կարդա՛ ,,Ճանապարհ, որը ոչ մի տեղ չի տանում,, հեքիաթը և պատասխանի՛ր հարցերին։
Առաջադրանքներ
Բնութագրի՛ր Մարտինոին:
Մարտինոն համառ էր, հետաքրքրասեր և խելացի։
Ինչո՞ւ Մարտինոն կարողացավ տեսնել ամրոցը և ստանալ գանձերը:
Նա ստացավ գանձերը և տեսավ ամրոցը, որովհետև նա ձգտեց նրա ուզածին և ոչ մեկին չհավատաց։
Մեկնաբանի՛ր այս միտքը՝ Պատճառն այն է, որ այդպիսի գանձեր շնորհվում են միայն նրանց, ովքեր առաջինն են բացում դեպի գանձերը տանող ճանապարհը:
Այն, որ գանձերը հասնում են նրանց ովքեր առաջինն են գնում այդ դշվար ճանապարհով։ Նաև՝ կուզեմ ավելացել , որ կարծիքով իմաստը նրանում է, որ մարդիկ հասնում են իրենց ուզածին, երբ առաջինը իրանց են լսում և նրանց սիրտը։