Լրացուցիչ աշխատանք տանը 15-19.09.2025
Հնչյունափոխություն
1. Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։
Կիսամյակ, վիրաբույժ, իշայծյամ, իջվածք, դիմադրություն, զինագործ, ապավինել, վիճաբանություն, գիտակ, հանդիսական, գիսակ, վիպասան, դիտարժան, վիմագիր, գիրուկ, քինոտ, սիգաճեմ։
Կիսամյակ-կես (ե»ի)
Վիրաբույժ-վեքր (ե»ի)
Իշայծյամ-Էշ (է»ի)
Իջվածք-էջք (է»ի)
Դիմադրություն-դեմ (ե»ի)
Զինագործ-զենք (ե»ի)
Ապավինել-ապավեն (ե»ի)
Վիճաբանություն-վիճել (ե»ի)
Գիտակ-գետ (ե»ի)
Հանդիսական-հանդես (ե»ի)
Գիսակ-գես (ե»ի)
Վիպասան-վեպ (ե»ի)
Դիտարժան-դիտել (ե»ի)
Վիմագիր-վեմ (ե»ի)
Գիրուկ-գեր (ե»ի)
Քինոտ-քեն (ե»ի)
Սիգաճեմ-սեգ (ե»ի)
2. Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։
Ննջել, սրտակից, վշտակցել, մարմնական, փղիկ, լճափ, մրգասեր, նարնջագույն, ալյակ, մտավոր, գժություն, տարեվերջ, պատանյակ։
Ննջել-նինջ (ի»ը)
Սրտակից-սիրտ (ի»ը)
վշտակցել-վիշտ (ի»ը)
մարմնական-մարմին (ի»ը)
փղիկ-փիղ (ի»ը)
լճափ-լիճ (ի»ը)
մրգասեր-միրգ (ի»ը)
նարնջագույն-նարինջ (ի»ը)
ալյակ-ալիք (ի»յ)
մտավոր-միտք (ի»ը)
գժություն-գիժ (ի»ը)
տարեվերջ-տարի (ի»ե)
պատանյակ-պատանի (ի»յ)
3. Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարված հետևյալ բառերում։
Ծաղկաբույծ , հոգեբանություն, կենդանակերպ, ոսկեվաճառ, սնահավատ, խնդրագիրք, ուղեվճար, ապակեգործ, հայրենասեր, թվական։
Ծաղկաբույծ-ծաղիկ (ի-սղվեց)
հոգեբանություն-հոգի (ի»ե)
կենդանակերպ-կենդանի (ի-սղվեց)
ոսկեվաճառ-ոսկի (ի»ե)
սնահավատ-սին (ի-սղվեց)
խնդրագիրք-խնդիր (ի-սղվեց)
ուղեվճար-ուղի (ե»ի)
ապակեգործ-ապակի (ե»ի)
հայրենասեր-հայերեն (ե-սղվեց)
թվական-թիվ (ը»ի)
4. Հետևյալ բառերով մեկական բառ կազմե՛ք այնպես, որ ու ձայնավորը հնչյունափոխվի։
Բուրդ-բրդյա, ումպ-ըմպել, հուր-հրեղեն, շուրջ-շրջել, լեզու-լեզվանի, շուն-շնիկ, պտուղ-պտղաբեր, ունչ-ընչանցք, ունդ-ընդեղեն, կկու-կկվիկ։
5. Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել հետևյալ բառերում։
Ընչացք-ունչ (ու»ը)
անասնապահ-անասուն (ու-սղվեց)
ամրանալ-ամուր (ու-սղվեց)
թթվահամ-թթու (ու-սղվեց)
ձկներ-ձուկ (ու-սղվեց)
ստահոդ-սուտ (ու- սղվեց)
կատվախաղ-կատու (ու»վ)
մածնանման-մածուն (ու-սղվեց)
նռնածաղիկ-նուռ (ու»ը)
աղվամազ-աղու (ու»վ)։
6. Հետևյալ արմատներով նոր բառ կազմե՛ք այնպես, որ ույ երկհնչյունը հնչյունափոխվի։
Լույս-լուսավոր, փույթ-փութաջան, սույզ-սուզվել, թույն-թունավոր, կապույտ-կապտել, ձույլ-ձուլել։
7. Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքի անհնչյունափոխ ձևերը։
Սառցարան-սառույց (ույ-սղվցե)
մատուցող-մատույց (ույ»ու)
ընկուզենի-ընկույզ (ույ»ու),
դաշունիկ-դաշույն (ույ»ու)
արնանման-արյուն (յու սղվեց)
ձնաբուք- ձյուն (յու»ը)
8. Կազմե՛ք մեկական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները չենթարկվեն հնչյունափոխության։
Բույր-բյուրեղեն, գույն-գույնզգույն, հույս-անհույս, շեն-շենատեղ, զուրկ-ընչազուրկ, զնին-մանրազնին, մուտ-անմուտ։
9. Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքերի անհնչյունափոխ սկզբնաձևերը՝ նշելով տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։
Թրատել-թուր (ու»ը)
Հոգյակ-հոգի (ի սղվեց)
Ճչակ-ճիչ (ի»ը)
Կլանել-կուլ (ու»ը)
Ձնհալ-ձայն (այ»ը)
Գժվել-գիժ (ի»ը)
Քրքջալ-քրքիջ (ի»ը)
Հոգեբույժ-հոգի (ի»ե)
10. Կազմե՛ք երկուական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները մի դեպքում չենթարկվեն, մյուսում ենթարկվեն հնչյունափոխության։
Բույս-բուսատուփ, բույսեր
ձյուն-ձնագնդիկ, ձյունել
բույր-բուրավետ
գունդ-գնդակոծել, գունդուլ
ձիգ-ձգել, ձիգածաղիկ
նուրբ-նրբանկատ, նուրբիկ
աստղ-աստղիկ, աստղանշան
փշուր-փշրանք, փշուրոտ