Հասմիկ Մելքոնյանի ուսումնական բլոգ

Կարդա՛ բանաստեղծությունը.
Ու վառվո՜ւմ է օրերում սիրտս, որպես ողջակեզ.
Ջե՜րմ հողմերում ու հրում քե՜զ եմ տեսնում հիմա ես:
Փռել ես հուրդ ոսկի, վառել ես կյանքը մթար,
Վառել ես սիրտս՝ խոսքի կարկաչներով արեւառ:
Բա՜ց ես թողել հողմային քո նժույգները կարմիր,
Որ հրդեհեն կյանքը հին ու քաղաքները մարմար:
Ու թռչում են սրընթաց քո նժույգները հիմա –
Քա՛ղցր է աշխարհը սրտիս, քաղցր է կյանքը, որպես մահ…
1. Բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր բառերը:

Ողջակեզ-Զոհ, մատաղ

Մթար-մութ

 
2. Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում բանաստեղծությունը: 

Ստեղծագուրծությունը արտահայտում է կյանքի ու աշխարհի մասին է, որտեղ ինչքան կարող է լինել հիասքանչ և երջանիկ պայերով լի այնքան էլ տառապանքով և դժվարություններով լի։

3. Գրի՛ր շարադրություն վերնագրերից մեկով կամ առաջարկի՛ր այլ վերնագիր.
Ու վառվում է օրերում

Ոսկե հուր է փռված 

Թռչու են սրընթաց նժույգները

Քաղցր է աշխարհը, քաղցր է կյանքը…

Ոսկե հուր է փռված

Մարդիկ բոլորը ասում են և գիտեն,որ հուրը և հրդեհը շատ վատ բան է,որի պատճառով մարդիկ մահանում են։ Իսկապես մարդկանց ստեղծած հուրը և հրդեհը ահաբեկիչ է։ Բայց մարդիկ կյանքում չեն մտածել, որ բնության կողմից ստեղծված հրդեհները որոնք դեպքի մեծամասնությունում ավելի անսպասելի և ավելի վտանգավոր են հնարավոր է դիտավորյալ են ստեղծվում։Նրանք կարող են ստեղծվել մարդկանց անհարգելի վերաբերմունքի պատճառով բնության հանդեպ։ Ես չեմ ուզում ասեմ, որ ամեն ինչում մեղավոր է մարդը, բայց նա համարյա միշտ ամեն ինչի սկիզբն է ծառայել։ Եվ, երբ փռվում է գեղեցիկ ոսկե հուրը մարդիկ չեն փորձում ուղղվել ու փորձել չաղտոտել բնությունը տեսնելով՝ ինչպիսի հրդեհներ են տեղի ունենում և բնությունը միշտ տուժում է  և նրանք ավելի վատ են վարվում։ Բայց ամեն ինչ վերադառնում է նրանց և վերջում մարդկությունն է տուժվելու…

բ) նույն բարձրությունը և 2 անգամ մեծ երկարություն և լայնություն։

V=8 1/27×2×2=868/27

Պատ.՝ 868/27 մ ³

Լուծում

1. 3 1/3×4 1/4×5 1/5=10/3×17/4×26/5=221/3=73 2/3
2. ab=10/3×17/4=85/6=14 1/6
3. ac=10/3×26/5=52/3= 27 1/3
4. bc=17/4×26/5=221/10=22 1/10

Պատ՝ V = 73 2/3 սմ³ .ամենափոքրն է 14 1/6

Լուծում

1. 3 1/3×2 1/2×c=10/3×5/2×c=60
2. 10/3×5/2=25/3
3. 25/3×c=60
4. 60÷25/3=60×3/25=36/5
5. 3 1/3-2=1 1/3=4/3
6. 4/3×5/2×36/5=24սմ ³

Պատ.՝ 24սմ3:

Լուծում

1. 62 — 26 = 36
2. 1 +3 = 4
3. 36 : 4 = 9
4. 9 x 3 = 27

Պատ.՝ երկրորդ-27 սմ, երրորդ-9 սմ

910. Երկու թվերի գումարը 220 է։ Թվերից մեկը մյուսից 4 անգամ մեծ է։ Գտե՛ք այդ թվերը։

Լուծում

1. 1 + 4 = 5
2. 220 : 5 = 44
3. 44 x 4 = 176

Պատ.՝ առաջին թիվ- 44 երկրորդ թիվ — 176։

Լուծում

1. 3×14 =42
2. 4×14 =56
3. 56-42=14

Պատ.` 14 կմ/ժ։

894․Որոշե՛ք ուղղանկյան մակերեսը, որի չափումներն են՝

բ) a=4 4/5սմ b=5 5/6սմ

1. 4 4/5 x 5 5/6 = 24/5×35/6=28

դ) a= 2 3/4սմ b=6 1/2սմ

1. 2 3/4 x 6 1/2= 11/4 x 13/2= 143/6

896.Քառակուսին, որի մակերեսը 1 մ2 է, տրոհված է 36 հավասար քառակուսիների։ Ինչքա՞ն է այդպիսի քառակուսու կողմի երկարությունը։

1. 1:36=1/36=1/6×1/6

Պատ․՝ 1/6սմ

904.Գտե՛ք տրված թվին հակադիր թիվը.

բ) -1 3/4 — +1 3/4

դ) 0 — 0

զ) 8/19 — -8/19

905.Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

բ) |b| – |a|, եթե a=-1 1/2 b=1/2

|1/2|-|-1 1/2|= 1/2 — 1 1/2=-1

դ) |b| ։ |a| եթե , a=-2 1/2 b = 0

|0|:|-2 1/2|= 0 : 2 1/2=0

906․Հաշվե՛ք.
ա) 1 3/11x(2 1/4 — 3 1/16)

1. 2 1/4-3 1/16=-13/16
2. 1 3/11x(-13/16)=91/88

գ) -2 5/27×9+3 5/18:(-3 4/27)

1. -2 5/27×9= -59/27×9=-59/3
2. 3 5/18:(-3 4/27)=59/18:(-85/27)=59/18x(-27/85)=-177/170
3. -59/3+(-177/170)=-10561/510=-20 361/510

894.Որոշե՛ք ուղղանկյան մակերեսը, որի չափումներն են՝

ա) a= 3 3/7 սմ, b=4 2/3սմ

24/7×14/3=48/3=16

գ) a=1 7/9սմ, b=2 3/16սմ

16/9×35/16=35/9

895.Երկու ուղղանկյունների երկարություններն իրար հավասար են։
Մեկի լայնությունը 2 1/2 սմ է, մյուսինը՝ 3 3/4սմ։ Երկրորդ ուղղանկյան մակերեսը 6 սմ2
-ով մեծ է առաջինի մակերեսից։ Գտե՛ք
ուղղանկյունների երկարությունները։

6: 1 1/4=6:5/4=6×4/5=24/5=4 4/5 սմ

897Ուղղանկյունը, որի մակերեսը 1 մ2
է, տրոհված է 30 հավասար
ուղղանկյունների, որոնց լայնությունը 2 սմ է։ Ինչքա՞ն է այդպիսի
ուղղանկյան երկարությունը։

1մ2=1x100x100=10000

10000:30=1000/3

1000/3:2=500/3

871; 874; 880-բ,դ; 881-բ,դ

871. Ուղղանկյունանիստի լայնությունը 2 սմ է, երկարությունը՝ 2 սմ-ով ավելի, իսկ բարձրությունը՝ երկարությունից 1 սմ-ով պակաս։ Գտե՛ք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը։

1. 2+2=4
2. 4-1=3
3. 2×2=4
4. 4×2=8
5. 3×4=12
6. 3×2=6
7. 6+8+12=26

874. Կարո՞ղ են արդյոք ուղղանկյունանիստի նիստերի մակերեսների արժեքները լինել այսպիսին. 3 սմ2 , 4 սմ2 , 5 սմ2 , 6 սմ2 , 3 սմ2 , 2 սմ2 :

Պատ.`ոչ

880. Գտե՛ք տառային արտահայտության արժեքը.

բ) (8 – a) ⋅ (a + 5)=42, եթե a = 2

(8-2)×(2+5)

1. 8-2=6
2. 2+5=7
3. 6×7=42

դ) (30 – 3 · d) ⋅ (8 · d – 1)=-360, եթե d = –2

(30-3×-2)×(8×(-2)-1)

1. 3×(-2)=-6
2. 30+(-6)=24
3. 8×(-2)=-16
4. -16-1=-15
5. 24×(-15)=-360

881. Գտե՛ք տառային արտահայտության արժեքը.

բ) 9 ⋅ (3b + 1) ։ 18 · (4 – 3c), եթե b = 2, c = –1

9 ⋅ (3 x 2 + 1) ։ 18 · (4 – 3 x (-1)) = 1/2

1. 3 x 2 + 1 = 7
2. 4 -3 x (-1) = 4 — (-3) = 4 + 3 = 7
3. 9×7/18×7=1/2

դ) km+2db, եթե k = 0, m = 4, d = –7, b = –8

0 x 4 + 2 x (-7) x (-8) = 112

1. 0 x 4 = 0
2. 2 x (-7) x (-8) = 2 x 56 = 112
3. 0 + 112 = 112

Ձյունապատ լեռներ ու կապույտ լճեր:
Երկինքներ, որպես երազներ հոգու:
Երկինքներ, որպես մանկական աչեր:
Մենակ էի ես: Ինձ հետ էիր դու:
Երբ լսում էի մրմունջը լճի
Ու նայում էի թափանցիկ հեռուն —
Զարթնում էր իմ մեջ քո սուրբ անուրջի
Կորուստը այն հին, աստղայի՜ն, անհո՜ւն:
Կանչում էր, կանչում ձյունոտ լեռներում
Մեկը կարոտի իրիկնամուտին:
Իսկ գիշերն իջնում, ծածկում էր հեռուն
Խառնելով հոգիս աստղային մութին …

1. Դուրս գրի՛ր մակդիրները:

երազներ հոգու, մանկական աչեր, թափանցիկ հեռու, սուրբ անուրջի, կարոտի իրիկնամուտին, աստղային մութ։

2.  Մի քանի նախադասությամբ ներկայացրու բանաստեղծությունը:

Ես կարծում եմ, որ Չարենցը այս բանաստեղծության մեջ նկարագրում է հոգու միայնությունը և հայրենիքի կարոտը։

3. Բացատրի՛ր բառերը՝ մրմունջ, անուրջ, անհուն:

մրմունջ — շշնշոց, շշունջ

անուրջ — Երազ, երազանք

անհուն- անսահման, անեզր, անվերջ

4. Կարդա՛ Չարենցի բանաստեղծությունները, առանձանացրո՛ւ բանաստեղծություններ , որոնք քեզ դուր են գալիս ։ 

Ես իմ անուշ Հայաստանի, հրդեհը

Կարդում ենք Չարենց

Ինչքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս —
Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլինի.
Թե ուզում ես չսուզվել ճահճուտները անհունի —
Պիտի աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս:
Այնպե՜ս արա, որ կյանքում ո՜չ մի գանգատ չիմանաս,
Խմի՜ր թախիծը հոգու, որպես հրճվանք ու գինի.
Որքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս —
Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլինի…
Ե. Չարենց

1. Բացատրի՛ր այս տողերը՝ Ինչքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս —
Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլինի:

Չարենցը ուզում էր ասեր, որ եթե դու ամեն ինչով հիանաս ու սիրես այդ ժամանակ դու միայն լավը կտեսնես և միշտ լավը կլինի։

2. Բացատրի՛ր բառերը՝ անհուն, գանգատ, հրճվանք:

Անհուն — Անսահման, անեզր

գանգատ-Բողոք, տրտունջ, դժգոհություն

հրճվանք — մեծ ուրախություն

3. Բանաստեղծությունը վերնագիր չունի, վերնագրի՛ր:

Կյանքի գաղտնիքը

4. Բանաստեղծության տողերից մեկը դարձնել վերնագիր,այդ վերնագրով գրել շարադրություն: 

Որքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս

Նկատե՞լ եք, որ մարդիկ գրեթե միշտ ամեն ինչում առաջնահերթ վատն են տեսնում կամ ընդհանրապես լավը չեն տեսնում։ Եթե նրանց հարցնենք՝ ինչու են նրանք դա անում, մեծամասնությունը չեն կարողանա պատասխանել կամ կասեն, որ ուղղակի սովոր են, իսկ որոշ մասը կասի, որ նրանք դա շրջապատից են վերցրել։Ի՞նչ կլիներ, եթե նրանք առաջնահերթ տեսնեին լավը։ Ինձ թվում է՝ նրանք կկարողանան լինեն ավելի պոզիտիվ, լավատես, կունենան փոխադարձ հարգանք ու սեր։Եվ ամենակարևորը՝ նրանք կկարողանան հասնել նպատակին, որովհետև կհասկանան, որ լավին կարելի է հասնել և ուրախանալ դրանով։

Упражнение 1.Образуйте простую форму сравнительной степени прилагательных

Красивый — краси́вее; пр..ятный, счас(?)ливый, спокойный, удобный, ужасный, пр..красный, пр..лежный, пр..чудливый, пр..влекательный, пр..зрительный, старый, св..бодный.
Дорогой — дороже; сухой1, твёрдый, богатый, крутой, густой, простой, толстый, чистый, громкий, мелкий, горький, сладкий, мягкий, лёгкий Долгий — дольше; ранний, тонкий, далёкий.
Малый — меньше; плохой, хороший

Упражнение 2

Про читайте отрывок из текста В. Белова. Выпишите прилагательные и образуйте простую превосходную степень.

Если не считать подснежную клюкву, то самой первой после зимы появляется в лесу земляника. Трудно даже представить, сколько людей воспитала эта самая ранняя, самая яркая, самая душистая, самая сладкая ягода! Именно воспитала, поскольку главное воспитание происходит в детстве.

ранняя-самая ранняя

яркая-самая яркая

душистая-самый душистый

сладкая-самый сладкый

главное-главнейшая

Упражнение 3.

Спишите пословицы, образовав простую сравнительную степень; обозначьте суффиксы и определите, каким членом предложения являются прилагательные в сравнительной степени.

Правда (светлый) солнца.

Старый друг (лучший) двух.

Утро вечера (мудреный).

Здоровье ( дорогой ) золота.

Дождливое лето (плохой) осени.

Правда светлее солнца.

Старый друг лучше двух.

Утро вечера мудренее.

Здоровье дороже золота.

дожливое лето хуже осени.

Ինչ որ լավ է՝ վառվում է ու վառում,
Ինչ որ լավ է՝ միշտ վառ կմնա.
Այս արև, այս վառ աշխարհում
Քանի կաս՝ վառվի՛ր ու գնա՛։
Մոխրացի՛ր արևի հրում,
Արևից թող ոչինչ չմնա, —
Այս արև, այս վառ աշխարհում
Քանի կաս՝ վառվի՛ր ու գնա՛։

1. Բացատրի՛ր տողերը՝ Ինչ որ լավ է՝ վառվում է ու վառում,Ինչ որ լավ է՝ միշտ վառ կմնա.

Չարենցը այս տողերի միջոցով ուզեցել է ասել, որ աշխարհում ինչ լավ է միշտ վառ կմնա։ Այսինքն աշխարհում, եթե ինչ որ բան լավն է միշտ լավը կմնա։

2.  Դուրս գրի՛ր ածական։ 

Վառ աշխարհում

3. Ո՞ր բառերն են գույն արտահայտում

Արև,մոխրացիր