Հայոց լեզու 7

Սեբաստացու անխոնջ ընթերցարանությանն ձևը

Անոր անխոնջ ընթերցանութիւնն և ուսումնասիրելու ոճը, որոնց վրայ չեմ ուզեր բոլորովին լռութեամբ անցնիլ, կրնան օրինակ մը ըլլալ իրեն հասակակից պատանեաց: Երբ գիրք մը սկսէր կարդալ, ձեռքէ չէր թողուր, մինչեւ որ չաւարտէր ամբողջ և հասու չըլլար անոր բոլոր իմաստներուն, ոճով մը և կարգով մը կը կարդար, ոչ նման իրեն շատ հասակակիցներուն, որոնք գրքերու ստէպ փոփոխութեամբ կուզեն անցնել իրենց ձանձրույթը: Երբ խրթին բառի կամ իմաստի մը հանդիպէր, առանց քննելու չէր անցներ  և ոչ ալ երկար ժամանակ  կը կենար վրան, այլ առանձին տետրի մէջ կը նշանակէր, որ յետոյ նոյն գրքին լուսաւոր տեղեաց հետ բաղդատելով հասկնար կամ գիտնական անձանց հարցնելով տեղեկանար: Անոր ընթերցանութեան չափ չկար. ոչ միայն սենեկին մէջ, այլ նաեւ դուրսը, պարտեզին մէջ, ճանապարհորդելու ժամանակ հետիոտն կամ գրաստի վրայ, միշտ ձեռքը գիրք մը ունէր: Ոչ մէկ առարկայ կամ զբաղումն կարող  չէր ցրումն պատճառել անոր կամ ետ կեցնել զինքն ընթերցումէն: Եղան օրեր՝ որ առանց ուտելու անցուց, գրքերու մէջ ընկղմած բոլորովին: Գեղեցիկ և յարմար օրինակները կամ վկայութիւնները միտքը կը պահէր, մեծ յիշողութեան տէր ըլլալով, կամ առանձին թղթիկներու վրայ կը նշանակէր, որով երբ հարկ ըլլար քարոզ տալ կամ հոգեւոր բանի մը վրայ խոսիլ, միշտ պատրաստ ունէր կարեւոր նյութերը: Յիշողութեան հետ՝ սուր անդրադարձութիւն մը ալ ունէր, արթուն և ըմբռնող միտք մը, որ ոչ միայն գրութեանց՝ այլ և գործերուն մէջ կերեւի:

Աղբյուր՝  Յովհաննէս Թորոսեան, «Վարք Մխիթարայ Աբբայի Սեբաստիոյ»

Վենետիկ, Մխիթարեան տպարան, 1932թ., էջ 73-74

Առաջադրանքներ

1. Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը՝ բառարանի օգնությամբ մեկնաբանելով։

Խրթին — դժվար

անոր — նրա

Անխոնջ — չհոգնող

Բաղդատել — համեմատել

Սենեկ -սենյակ

Գրաստ — բեռնակիր կենդանի

2. Համառոտ ներկայացրո՛ւ Սեբաստացու ընթերցանության ոճը, ձևը։ 

Եթե նա գիրքը վերցնում էր, մինջև չեր վերջացնում այն, չեր դադարում կարդալ, նա կարդում շատ հետաքրքրությամբ և։ Երբ դժվար բառ էր հանդիպում, քննարկում էր մեծերի հետ այն, կամ նշում էր տետրում որպեսզի հետո իմանար բացատրությունը։ Միշտ գիրք ուներ ձեռքին և ոչինչ նրան չեր կարող շեղել։

3. Ներկայացրո՛ւ քո ընթերցանության ոճը/ 10  և  ավել նախադասություն/։ 

Ընդհանրապես սիրում եմ կարդալ։ Բայց ես առանձնապես չունեմ որևէ ընդերցարանության ոճ։ Եթե գիրքը ինձ հետաքրքրում է, ես սկսում եմ կարդալ այն ավելի արագ։ Եթե այն ինձ հետաքրքրի, ես հեշտ կհիշեմ այն։ Ինձ հեշտ է գրքից կտրել, բայց ոչ միշտ։ Ինձ հետաքրքրում է ավելի շատ դետեկտիվը։ Կարդում եմ մտքում, եթե այն շատ դուրս գա, ներկայացնում եմ ընկերներիս։ Հիմնականում գիրք կարդալուց առաջ, սկզբում կարդում եմ նախաբանը, և դրանից հետո, կիմանամ, կկարդա՞մ ես գիրքը, թե ոչ։ Եթե նախաբանը ինձ ձգեց, ես այն կկարդամ մեծ հաճույքով։

пон, Հայոց լեզու 7

Դասարանական աշխատանք

1. Գործողության անունը դարձրո՛ւ այդ գործողության հետ կապված առարկայի անուն: Գրի՛ր գործածված ածանցները:


Քերել — քերիչ

գրել — գրիչ

կապել — կապիչ

քամել — քամիչ

բացել — բացիչ

գործել — գործիք

խաղալ — խաղալիք

ուտել — ուտելիք

խմել — խմիչք

հագնել — հագուստ

ձգել — ձգամ

փակել — փական

խթանել — խթան

փաթաթել — փաթաթան

զսպել — զսպիչ

ջնջել — ջնջոց

ծածկել — ծածկոց

կապել — կապոց

օրորել- օրորոց

2. Շարքի բոլոր բառերը բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի՛ր օրինաչափությանը չենթարկվող բառը:

ա) Տնային, մարդկային, տղային, կապկային, լեռնային:
բ) Ձգան, փական, իշխան, ձկան, վիպասան:
գ) Պապոնք, մերոնք, ձերոնք, զարթոնք, հոնք:
դ) Համառորեն,տնօրեն, վեհորեն անսրտորեն, մարդկայնորեն:

3.Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր մեկական բառերով:

Ինքն իրենից գոհ — ինքնագոհ

իրեն հավանող — ինքնահավան

իր կյանքի պատմությունը — կենսագրություն

ինքն իրեն կրթել — ինքնակրթություն

իրեն ժխտել — ինքնաժխտում

իրեն սիրելը — ինքնասեր

իրեն կառավարելը — ինքնակառավարում

4. Տրված արմատներով բաղադրյալ (բարդ և ածանցավոր) բառեր կազմի՛ր` դրանք դնելով նոր բառերի սկզբում,  վերջում:

Ձեռք — անձեռ, ձեռնտու, առատաձեռն

հյուր — հյուրընկալություն

հույս — անհույս, հուսատ

վերջ — անվերջ

գետ(գիտ) — գիտնական, անգետ

գետ — գետակ

пон, հանրահաշիվ 7

Հանրահաշիվ

 118-բ; 119-բ,դ,զ,ը; 120-բ,դ; 121-բ,դ,զ

118․Տրված միանդամները բաժանե՛ք նման միանդամների խմբերի.

բ) 5t, −3t, 11t, 2t

4kl, 5lk, 6kl

2cd, 3cd, −7cd,

2c, 4c

119.Նման միանդամների գումարը գրե՛ք միանդամով.
բ) 4n + n = 5n

դ) 5ab + ab + a5b = 11ab


զ) t + 2t + 3t + …+10t = 55t

ը) xyx + xxy − 2yxx = 0

120.Պարզե՛ք թե արդյոք ձևափոխությունը ճիշտ է.
բ) 3a + 5a = 15a

ոչ
դ) 5xy − 3xy = 2xy

այո

121.Եթե հնարավոր է, գումարը գրե՛ք միանդամի տեսքով.
բ) −4b − 2b = -6b

դ) 3bc − 10bc = -7bc

զ) aram + mara = 2aram

пон, հանրահաշիվ 7

Հանրահաշիվ

118. Տրված միանդամները բաժանե՛ք նման միանդամների խմբերի.

ա) 7x, 16x, 6xy, x, 4x, −5x

 12a, a, 5a

5, 8

xy, xy, 2xy,

119. Նման միանդամների գումարը գրե՛ք միանդամով.

ա) 5x + x2 = 7x

գ) a + 2a + a3 = 6a

ե) 6xyz − 8xyz + 10xyz= 8xyz

է) xxy + 7xyx − 5xxy= 3xxy

120. Պարզե՛ք թե արդյոք ձևափոխությունը ճիշտ է.

ա) 3x + 11 = 14x

սխալ է

ե) 2a + 3b = 5ab

այո

121. Եթե հնարավոր է, գումարը գրե՛ք միանդամի տեսքով.

ա) 4ab − 6ab = -2ab

գ) 7xxy + 2xyy

անհնար է

ե) 8ad − 4da − 2ada = 4da – 2ada