Месяц: Декабрь 2023

177-բ,դ,զ; 178-բ,դ,զ;179-բ,դ;180-բ; 181-բ,դ;

177․ Պարզեցրե՛ք արտահայտությունը և հաշվե՛ք արժեքը փոփոխականի տվյալ արժեքի դեպքում.

բ) (1/2a + 8) − (2a − 6) + (3/2a + 1), երբ a = 5

1/2a+8−2a+6+3/2a+1=4/2a-2a+15=2a-2a+15=15

դ) (3b − 2) + (b + 1), երբ b = 2

3b-2+b+1 = 4b-1 = 8-1 = 7

178․ Բազմանդամը բերե՛ք կատարյալ տեսքի.
բ) 2x − (3xy + y + 3x) =  2x-3xy-y-3x=-x-3xy-y=-3xy-x-y
դ) 5(2 − 3c) + 7(3c + 1) = 10-15c+21c+7=6c+17
զ) 6x² − 3(2x² − 4) = 6x² — 6x² — 12 = -12

179.Քանի՞ լուծում ունի հավասարումը.
բ) 3y − 2 = 9y + 2 − 2(3y + 2)

3y-2=9y+2-6y+(-4)

3y-2=9y+2-6y-4

3y-2=3y-2

Պատ․՝ անթիվ լուծումներ
դ) x + 2(x + 1) + (x + 2) = 4(x + 2) =

x+2x+2+x+2=4x+8

4x+2=4x+8

Պատ․՝ լուծում չունի

180.Ի՞նչ թիվ պետք է գրել k​-ի փոխարեն, որպեսզի հավասարումն ունենա անվերջ քանակությամբ լուծում (հնարավոր է, որ k​-ի այդպիսի արժեք գոյություն
չունենա).

բ) 2(x + k) + 1 = 3x + 4

2x+2k+1=3x+4

2k+1=x+4

x=2k+1-4

x=2k-3

Պատ․՝ Այդպիսի արժեք գոյություն չունի

181.Լուծե՛ք հավասարումը

բ) 3(2x-6)=4(x+1)

1. 6x-18=4x+4
2. 6x-4x=18+4
3. 2x=22
4. x=11

դ) (x-5)/2-(1-x)/3=3

3(x-5)/6-2(1-x)/6=3

(3x-15)/6-(2-2x)/6=3

(3x-15-2+2x)/6=3

5x-17=6*3

5x-17=18

5x=35

x=7

Նոր տարին հատուկ տոն է ՝ պարուրված հրաշքներով, մոգությամբ և խորհրդանիշներով ։ Նման խորհրդանիշներից մեկը Ամանորի սեղանն է ։ Աշխարհի տարբեր երկրներում մարդիկ հավատում են, որ հատուկ տոնական սնունդը կարող է երջանկություն բերել նոր տարում և ավանդաբար պատրաստում են այդ ուտեստները: Եկեք տեսնենք, թե ինչ սնունդ է լինելու տարբեր երկրներում Ամանորի սեղանին:

Հայաստան

Սկսենք Հայաստանից, Հայկական ընտանիքի ամանորյա սեղանը, խորհրդային ստանդարտ ամանորյա ճաշացանկի և եվրոպական ուտեստների խառնուրդ է: Բայց արժե արդյոք այստեղ ուտել «Մայրաքաղաքային» աղցան կամ բուժենինա, եթե կան բազմաթիվ ձմեռային ուտեստներ, որոնք պարզապես անհրաժեշտ է համտեսել հենց Հայաստանում: Եվ ինչ սնունդ պետք է փորձել ձմեռային ուղևորության ընթացքում, բացի հայտնի խորովածից, տոլմայից և խաշլամայից: Իրականում կան ինչպես Մսային, այնպես էլ բուսակերական բաղադրատոմսերի հսկայական բազմազանություն, որոնց պետք է ուշադրություն դարձնել Հայաստանում ձմռանը ։ Առավել եւս, որ յուրաքանչյուր տարածաշրջան այստեղ ունի իր առանձնահատկությունները. Պատմում ենք 10 ուտեստների մասին, որոնք անպայման պետք է փորձել Հայաստան ձմեռային ուղևորության ժամանակ, և որտեղ կարելի է դա անել:

Անգլիա

Անգլիայի ոչ մի ավանդական ամանորյա արձակուրդ ամբողջական չէ առանց պլումպուդինգի, որը բաղկացած է խոզի ճարպից, հացի փշրանքներից, ալյուրից, չամիչից, ձվից և համեմունքներից: Մատուցելուց առաջ պուդինգը լցվում է ռոմով և վառվում, ինչը տոնն էլ ավելի պայծառ է դարձնում: Նաև ավանդաբար սեղանին մատուցվում է լցոնած Հնդկահավ բանջարեղենով ՝ փշահաղարջի սոուսով։ Բանջարեղենով հնդկահավը համարվում է ավանդական ուտեստ և ուրախացնում է հյուրերին ցանկացած տոնի ժամանակ։

Ամերիկա

Հնդկահավը նույնպես համարվում է ավանդական ամերիկյան ուտեստ, սակայն, ի տարբերություն անգլերենի, ամերիկյան հնդկահավը այլ կերպ են պատրաստում։ Շատ պարզ լեզվով ասած ՝ հնդկահավը լցնում են բոլոր այն մթերքներով, որոնք «լցվել են» սառնարանում ։ Սովորաբար դա պանիր է, սխտոր, սալորաչիր, խնձոր, կաղամբ, լոբի, սունկ, համեմունքներ:

Նիդեռլանդներ, Ֆրանսիա

Հոլանդացիների տոնական սեղանին դուք անպայման կհանդիպեք տապակած բլիթների և աղի լոբու ՝ հիմնական ազգային ուտեստներից մեկը, հենց նոր տարվա համար: Ֆրանսիայում ավանդական ամանորյա սեղանն ամբողջական չէ առանց տապակած շագանակի, ոստրեների, գեղեցիկ զարդարված սագի պաշտետով սենդվիչների, պանիրների եւ, իհարկե, ֆրանսիական գինու

Ճապոնիա

Դեկտեմբերի 30-ին նախատոնական սեղանին անպայման ներկա են մոչին ՝ խաշած բրնձից պատրաստված փոքրիկ տորթեր, որոնք պատրաստում են մրգերով և շաղ տալիս քունջութով ։ Ամանորյա տոնական սեղանին պետք է անպայման ներկա լինի երկար արիշտա ։ Որքան երկար է այն, այնքան երկար կլինի խնջույքի մասնակիցների կյանքը։ Սեղաններին հաճախ առկա են Ծովային կաղամբ, տապակած շագանակ, ոլոռ, լոբի, խաշած ձուկ Այս բաղադրիչները երջանկության, բիզնեսում հաջողության, առողջության, հանգստության բանալին են:

Իսպանիա, Պորտուգալիա, Կուբա

Շատ երկրներում ՝ Իսպանիայում, Պորտուգալիայում, Կուբայում, խաղողի որթը հնուց համարվում է առատության և երջանիկ ընտանեկան օջախի խորհրդանիշ: Հետևաբար, այս երկրների բնակիչները կեսգիշերին ժամացույցի մարտով տասներկու խաղող են ուտում ՝ ըստ ժամացույցի հարվածների քանակի: Յուրաքանչյուր խաղողի հետ ցանկություն է առաջանում ‘ տասներկու նվիրական ցանկություններ տարվա յուրաքանչյուր ամսվա համար:

Բելգիա

Բելգիայում ուտում են հորթի երշիկ գետնասունկով, խոզի միս, ավանդական տորթ և գինի։

Ի՞նչ բնական գիտություններ գիտես: Ֆիզիկա, քիմիա, կենսաբանություն։

Ի՞նչ է ուսումնասիում քիմիան: Քիմիան գիտություն է նյութերի, խարնուրդների, նրանց բաղադրեւթյան, կառուցվածքի, նրանց խառնուրդների մասին։

Ի՞նչ է ֆիզիկական մարմինը, ասա՛ տեսակները: Ֆիզիկական մարմինը ձև, զանգված և որոշակի ծավալ ունեցող ցանկացած առարկա է։

Ի՞նչ է նյութ։ Նյութը տարածության մեջ որոշակի ծավալ զբաղեցնող միմիանց հետ փոխազդող մասնիկների համախումբ է իրեն բնորոշ հատկություններով կառուցվածքով։

Ո՞ր նյութերն են կոչվում մաքուր: Մաքուր են այն նյութերը որոնք ունեն հաստատուն բաղադրություն։

Ո՞ր նյութերն են կոչվում խառնուրդներ: Երկու կամ ավելի նյութերի մեխանիկական համակցություններ են։

Խառնուրդների ի՞նչ տեսակներ գիտես: Համասեռ և անհամասեռ։

Ի՞նչ է երևույթը: Ցանկացած փոփոխություն բնության մեջ, կոչվում է երևույթ։

Ո՞ր երևույթն է կոչվում ֆիզիկական: ֆիզիկական երևույթը այն է որի ժամանակ չենք ստանում նոր նյութ։

Ո՞ր երևույթն է կոչվում  քիմիական: Քիմիական երևույթը այն է որի ժամանակ ստանում ենք նոր նյութեր։

Թվարկի՛ր քիմիական ռեակցիայի հատկանիշները: Համ, հոտ, ձև, գույն։

Թվարկի՛ր քիմիական ռեակցիայի սկսվելու պայմանները: Հատուկ ջերմաստիճան, բարենպաստ պայմաններ։

Ասա՛  նյութի ֆիզիկական հատկությունները: ծավալի փոփոխում, ձևի փոփոխությունը։

Ի՞նչ է ատոմը։ Նյութի փոքրագույն քիմիապես անբաժանելի մասնիկ։

Ի՞նչ է քիմիական տարրը։ Նույնատիպ հատկություններով օժտված ատոմների ամբողջություն։

Ո՞ր նութերն են կոչվում պարզ: Որոնք կազմված են նույն տարրի ատոմներից։

Պարզ նյութերը ի՞նչ տեսակներ գիտես: մաքուր նյութեր և խարնուրդներ։

Ո՞ր նութերն են կոչվում բարդ: Իրար հետ քիմիական կապերով միացած տարբեր տարրերի ատոմներից բաղկացած նյութ։

1. Ո՞ր տարրի ատոմի զանգվածն է ամենափոքրը:

Ածխածնի ատոմի զանգվածն է ամենափոքրը։

2. Ի՞նչ է ցույց տալիս տարրի հարաբերական ատոմային զանգվածը: 

Հարաբերական ատոմային զանգվածը ցույց է տալիս, թե տվյալ տարրի ատոմի զանգվածը, քանի անգամ է մեծ ածխածնի ատոմի զանգվածից։ 

3. Պարզաբանի՛ր զանգվածի ատոմային միավոր հասկացությունը:

Զանգվածի ատոմային միավորը ածխածնի ատոմի զանգվածի 1/12  մասն է՝ m(C)/12=1

4. Հաստատի՛ր կամ հերքի՛ր հետևյալ պնդումները.

ա)Հարաբերական ատոմային զանգվածն ունի չափման միավոր: – Հարաբերական ատոմային զանգվածն չափման միավոր չունի:

բ)Ներկայումս որպես զանգվածի ատոմային միավոր է ընդունված թթվածնի ատոմի զանգվածը։ – Ոչ։ Զանգվածի ատոմային միավորը ածխածնի ատոմի զանգվածի 1/12  մասն է՝ m(C)/12=1 զ.ա.մ., 

գ) Յուրաքանչյուր քիմիական տարր ունի հարաբերական ատոմային զանգվածի որոշակի արժեք: – Այո,յուրաքանչյուր քիմիական տարր ունի հարաբերական ատոմային զանգվածի որոշակի արժեք։

5. Գրի՛ր ա) մագնեզիում, բ) քլոր, գ) կալցիում, դ) պղինձ տարրերի քիմիական նշանները: Գրի՛ր այդ տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածները։

ա) մագնեզիում –Mg

բ) քլոր – Cl

գ) կալցիում – Ca – Ar(Ca)=40

դ) պղինձ — Cu – Ar(Cu)=64

Աշխատանքի նպատակը — փարձի միջոցով գալ նյութի խտոթյուն ֆիզիկական մեծության գաղափարի։

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր — կշեռք, կշռաքարերի հավաքածու, ն ույն նյութից պատրաստված տարբեր ծավալներով կանոնավոր մարմիններ և քանոն

Աշխատանքի ընթացքը — չափեցի քանոնով կանոնավոր մարմինների ծավալները՝ v₁,v₂,v₃։ Մարմնի երկարությունը նշանակել եմ a, լայնությունը b, բարձրությունը c։ Մարմնի ծավալը որոշեցւ հետևյալ բանաձևով v -abc

v₁=a₁b₁c₁

Կարդա՛ ,,Նամակ դստերը,,  , որը գրել Ֆիցջերալդն իր դստերը։ 

Համառոտ ներկայացրո՛ւ, թե հայրն ինչ էր ուզում ասել դստերը։ 

Հայրը փորձում էր իր աղջկան ասեր և հասկացնել, թե ինչում է կյանքի իմաստը։ Փորձում էր բացատրեկ, ինչն է կարևոր կյանքում։ Նա ուզում էր, որ իր դուստրը չսխալվի և իր ասածով ապրի։

Դուրս բեր մեկ-երկու կարևոր միտք, մեկնաբանի՛ր։ 

 

Մարդը պետք է հասկանա և ճիշտ գնահատի իրեն։

Կյանքում ի՞նչ ձգտումներ ունեմ, ուրիշներից լավն եմ, թե՞ վատը՝

Հայրը փորձում էր իր աղջկան բացատրել, որ մարդ պետք է ապրի այսօրվա օրով։

164-բ,դ,զ; 165-բ,դ,զ;166-բ,դ;167-բ,դ,զ;168-բ,դ,զ

164. Բացե՛ք փակագծերը և բերե՛ք կատարյալ տեսքի.

բ) 2x ( 3x + 1 ) = 6x² + 2x

դ) 5( x + 3z + y² ) = 5x + 15z + 5y²

զ) a ( a + b ) = a² + ab

165. Արտադրյալը գրե՛ք կատարյալ բազմանդամի տեսքով.

բ) x² ( 5 − x + y ) = 5x² − x³ + x²y

դ) 3a ( x² − 5x ) = 3ax² − 15ax

զ) 4x ( y² − 1 ) = 4xy² − 4x

166. Բացե՛ք փակագծերը.

բ) 5/3 x ⋅ ( 6x³ + 2xy² ) = 10x⁴ + 3 1/3x²y²

դ) 2xy ⋅ ( ( x²y)³ + 3xy) = 2x⁷y⁴ + 6x²y²

167. Գրե՛ք բազմանդամի հակադիր բազմանդամը.

բ) a³ + 3a − 2 = — a³ — 3a + 2⁶

դ) 1 − a + a² − a³ = — 1 + a — a² + a³

զ) − x² + 3x − 7 = x² — 3x + 7

168. Առանձնացրե՛ք ընդհանուր արտադրիչը և գրե՛ք միանդամի ու բազմանդամի արտադրյալի տեսքով.

բ) xy² + 2xy = xy ( y + 2 )

դ) x² + 3xz + xy² = x ( x + 3z + y² )

զ) ax + bx + cx² = x ( a + b + cx):