English Reading Text 8, 9
According to Paragraph 1, lines 1-5, ‘robot’ means
a) work
b) monster
c) worker
d) mechanism
2. The word ‘robot’ became popular
a) in the first half of the 20 ^ (th) century
b) in the first decade of the 20 ^ (th) century
c) long before 1923
d) in the 1890s
3. In Capek’s play robots were
a) soulless people
b) mechanical automatons
c) efficiently working men
d) efficient but soulless workmen
4. The word entirely in line 10 means
a) fairly
b) partly
c) partially
d) completely
5. The term ‘robot’ nowadays refers to
a) ordinary workers
b) ordinary servants
c) soulless and dangerous men
d) mechanical men or machines operated by men
1. William Caxton was sent to London as
a) he didn’t like his father
b) he was interested in trade
c) he wanted to work in an office
d) he refused to become a farmer
2. The word printed in line 12 means
a) drew
b) painted
c) translated
d) published
3. According to Paragraph 2, lines 6-9, Caxton was eager
a) to leave for Belgium
b) to have his own press
c) to print French books
d) to translate English books into French
4. The English translation of «Tales of Troy» was
a) the first book printed by Caxton in 1477
b) the only book printed by Caxton
c) thought to be the work of the devil
d) not allowed to be printed
5. According to the text, Caxton
a) translated eighty books
b) printed his first book in French
c) printed thirty-one books in French
d) translated a number of books from French
Listening: The lesson on gardening
Գենետիկայի հիմնական հասկացությունները, ժառանգականություն և փոփոխականություն
Գենետիկա – կենսաբանության բաժին է, որը ուսումնասիրում է օրգանիզմների ժառանգականությունը և փոփոխականությունը։
Ժառանգականություն
Ժառանգականությունը օրգանիզմների հատկությունների փոխանցումն է ծնողներից սերունդներին։
- Ժառանգական միավորը գենն է։
- Գեները գտնվում են քրոմոսոմներում, որոնք կազմված են ԴՆԹ-ից։
- Յուրաքանչյուր օրգանիզմ ստանում է գեների կեսը մորից, կեսը՝ հորից։
Փոփոխականություն
Փոփոխականությունը օրգանիզմների միջև տարբերությունների առաջացումն է։ Այն կարող է լինել՝
- Ժառանգական (գենետիկ) – պայմանավորված գեների փոփոխությամբ կամ նոր համակցություններով։
- Ոչ ժառանգական (միջավայրային) – առաջանում է շրջակա միջավայրի ազդեցությամբ և չի փոխանցվում սերունդներին։
Այսպիսով, ժառանգականությունն ապահովում է հատկությունների փոխանցումը, իսկ փոփոխականությունը՝ կենդանի օրգանիզմների բազմազանությունը։
Դասարանական աշխատանք․
- Գենետիկան ուսումնասիրում է
ա. կենդանիների վարքը
բ. ժառանգականությունն ու փոփոխականությունը
գ. բույսերի կառուցվածքը
դ. Երկրի կառուցվածքը - Ժառանգականությունը նշանակում է
ա. օրգանիզմի շարժվելու ունակություն
բ. ծնողներից սերունդներին հատկանիշների փոխանցում
գ. սննդի մարսում
դ. շնչառություն - Փոփոխականությունը նշանակում է
ա. օրգանիզմների նմանությունը
բ. օրգանիզմների տարբերությունները
գ. միայն աճը
դ. միայն բազմացումը - Ժառանգական տեղեկատվության հիմնական միավորը կոչվում է
ա. հյուսվածք
բ. գեն
գ. օրգան
դ. բջիջ - Գեները գտնվում են
ա. ցիտոպլազմայում
բ. կորիզում
գ. թաղանթում
դ. վակուոլում - Քրոմոսոմները գտնվում են
ա. բջջաթաղանթում
բ. կորիզում
գ. ցիտոպլազմայում
դ. ռիբոսոմներում - Մարդու մարմնի բջիջներում քրոմոսոմների թիվը
ա. 23 է
բ. 46 է
գ. 44 է
դ. 48 է - Օրգանիզմների տարբերությունները կարող են առաջանալ
ա. միայն ժառանգականության պատճառով
բ. միայն միջավայրի ազդեցությամբ
գ. ժառանգականության և միջավայրի ազդեցությամբ
դ. միայն սննդի պատճառով - Ժառանգական փոփոխականության օրինակ է
ա. մաշկի արևայրուքը
բ. աչքերի գույնը
գ. մկանների զարգացումը մարզումից
դ. վերքի լավացումը - Գենետիկական հատկանիշները փոխանցվում են
ա. շնչառության միջոցով
բ. արյան միջոցով
գ. ծնողներից սերունդներին
դ. սննդի միջոցով
Երկրաչափություն
ա) a2 = 144 + 25 — 2 x 5 x 12 x √2/2
a = 9.17
9/(√2/2) = 5/sin B
sin B = 0.385554
B = 22.7°
C = 180 — (45 + 22.7) = 112.3
C = 112.3°
բ) c2 = 296 — 242.48 = 53.52
c = 7.32
7.32/0.5 = 10/sin A
sin A = 0.6831
A = 43.1°
B = 180 — (30 + 43.1) = 106.9
B = 106.9°
գ) b2 = 208 — 96 = 112
b = 10.58
sin A = 0.65482
A = 40.96∘
C = 180 — (40.96 + 60) = 79.04
C = 79.04∘
a2 = 36 + 144 — 2 x 6 x 12 x 0.9397
a2 = 180 — 135.3168 = 44.6832
a = 6.69
B = 57∘
C = 180 — (57 + 20) = 103∘
բ) b2 = 64 + 49 — 2 x 8 x 7 x 0.6428
b = 6.41
A = 53.4∘
C = 23.22∘
Моё отношение к поступку Желткова
Повесть Куприна «Гранатовый браслет» рассказывает о редкой, жертвенной любви, которая оказывается сильнее общественных условностей и самой жизни. Главный герой — белный чиновник Желтков, для которого любовь к княгине Вере Николаевне становится единственным смыслом существования. Его самоубийство и прощальное письмо заставляют задуматься: это проявление силы или слабости?
С одной стороны, Желтков вызывает глубокую симпатию. Его чувство бескорыстно и чисто: он ничего не требует, не пытается разрушить семью Веры, не ждёт взаимности. Подаренный гранатовый браслет символизирует его жертвенную любовь. Он уходит из жизни, чтобы больше не тревожить её, думая прежде всего о её спокойствии. В этом поступке есть благородство и готовность пожертвовать собой ради любимого человека.
С другой стороны, его решение можно назвать трагической ошибкой. Самоубийство — это всё же бегство от боли. Его любовь слишком абсолютна, болезненна, он живёт только этим чувством. Кроме того, своим поступком он оставляет Вере чувство тяжелое вины.
Для меня Желтков — не безумец, а трагический влюблённый. Его поступок сочетает в себе и силу чувства, и человеческую слабость. Эта история учит тому, что любовь — великий дар, но она должна приносить свет, а не разрушение.
English
English Reading Text 6,7
1. According to the text, an ‘April fool’ is
a) someone you harm
b) anyone you work with
c) the person you play jokes on
d) the person you live with
2. According to Paragraph 1, lines 1-3, April fool’s jokes are
a) silly and harmful
b) silly but harmless
c) humorous and cruel
d) ingenious and cruel
3. The word prank in line 3 may best be replaced by
a) trick
b) sport
c) game
d) holiday
4. According to the text,
a) April Fool’s Day is celebrated only in France
b) April fool’s jokes are played only by children
c) people who adopted the Gregorian calendar were called ‘April fools’
d) ‘April fools’ were people who celebrated New Year’s Day according to the old calendar
5. April fool’s jokes are
a) performed by cruel people
b) like people who perform them
c) like the person you play jokes on
d) enjoyed by French children only
1. According to Paragraph 1, lines 1-4,
a) visitors amuse dolphins
b) dolphins entertain visitors
c) dolphins can walk on the water
d) visitors play basketball
2. According to Paragraph 2, lines 5-9,
a) it’s not easy to teach dolphins to do tricks
b) dolphins use their own abilities to teach trainers to do tricks
c) dolphins are taught to do tricks due to their natural abilities
d) it’s very difficult for trainers to teach dolphins to jump through hoops
3. The author states in the text that dolphins
a) are brainless mammals
b) have well-developed brains
c) are the most intelligent fish
d) are not sociable and playful
4. The word mammals in line 11 may be defined as
a) monkeys and apes
b) intelligent animals
c) creatures fed on milk
d) porpoises and whales
5. According to the text, dolphins
a) can be taught a foreign language
b) can’t communicate with one another
c) may be trained to communicate with people
d) communicate with people through the language of symbols
Օրգանիզմի անհատական զարգացում՝սաղմնային և հետսաղմնային, լրիվ և թերի կերպարանափոխություն, որն է դրնաց կենսաբանական նշանակությունը։
Օրգանիզմի անհատական զարգացում (օնտոգենեզ) – օրգանիզմի զարգացման ամբողջ ընթացքն է՝ բեղմնավորումից մինչև կյանքի ավարտը։
Սաղմնային զարգացում
Սկսվում է բեղմնավորումից և շարունակվում մինչև ծնունդը կամ ձվից դուրս գալը։ Այս փուլում ձևավորվում են օրգանիզմի հիմնական օրգաններն ու հյուսվածքները։
Հետսաղմնային զարգացում
Սկսվում է ծնվելուց կամ ձվից դուրս գալուց հետո և շարունակվում մինչև հասունացում ու ծերացում։ Այս փուլում օրգանիզմը աճում է, զարգանում և դառնում է բազմանալու ունակ։
Լրիվ կերպարանափոխություն
Զարգացումը տեղի է ունենում 4 փուլով՝ ձու → թրթուր → բոժոժ → հասուն միջատ։
Օրինակ՝ թիթեռ, մեղու։
Կենսաբանական նշանակություն – թրթուրն ու հասուն միջատը տարբեր սնունդ են օգտագործում և չեն մրցակցում իրար հետ։
Թերի կերպարանափոխություն
Զարգացումը կատարվում է 3 փուլով՝ ձու → նիմֆա → հասուն միջատ։ Նիմֆան նման է հասուն միջատին, բայց փոքր է ու սեռապես չհասունացած։
Օրինակ՝ մորեխ, ուտիճ։
Կենսաբանական նշանակություն – ապահովում է աստիճանական զարգացում և հարմարվողականություն միջավայրին։
Ֆիզիկա
Հարցեր և առաջադրանքներ
1. Էներգիայի ի՞նչ փոխակերպումներ են տեղի ունենում էլեկտրական շղթաներում։
Էլեկտրական շղթայում էլեկտրական էներգիան կարող է փոխակերպվել այլ տեսակների՝
- ջերմային էներգիայի (օր.՝ տաքացուցիչ, լամպի թելը),
- լուսային էներգիայի (լամպ),
- մեխանիկական էներգիայի (էլեկտրաշարժիչ),
- ձայնային էներգիայի (զանգ, բարձրախոս)։
2. Ի՞նչ է նշանակում «հաշվարկել էլեկտրական շղթան»։
Էլեկտրական շղթան հաշվարկել նշանակում է գտնել դրա ֆիզիկական մեծությունները՝
հոսանքի ուժը, լարումը, դիմադրությունը և հզորությունը՝ օգտագործելով համապատասխան բանաձևերը։
3. Ինչպե՞ս են հաշվում լարումը հաջորդաբար միացված սպառիչներից կազմված տեղամասում։
Հաջորդաբար միացված սպառիչների դեպքում ընդհանուր լարումը հավասար է առանձին սպառիչների լարումների գումարին․
U = U₁ + U₂ + U₃ + …
4. Ինչպե՞ս են որոշում հաջորդաբար միացված սպառիչների տեղամասի դիմադրությունը։
Հաջորդաբար միացման դեպքում ընդհանուր դիմադրությունը հավասար է բոլոր սպառիչների դիմադրությունների գումարին․
R = R₁ + R₂ + R₃ + …
Հարցեր և առաջադրանքներ
1. Բերեք էլեկտրական շղթայի օրինակ, որտեղ երևում է սպառիչների զուգահեռ միացման առավելությունը հաջորդականի նկատմամբ։
Օրինակ՝ տան լուսավորության շղթան։ Լամպերը միացված են զուգահեռ, որպեսզի եթե մեկ լամպ այրվի կամ անջատվի, մյուսները շարունակեն աշխատել։ Եթե դրանք լինեին հաջորդաբար միացված, մեկ լամպի խափանումից բոլորը կանջատվեին։
2. Ի՞նչ առնչությամբ են կապված հոսանքի ուժերը զուգահեռ միացված սպառիչներում և շղթայի չճյուղավորված մասում։
Զուգահեռ միացման դեպքում շղթայի չճյուղավորված մասի հոսանքի ուժը հավասար է ճյուղերի հոսանքների գումարին․
I = I₁ + I₂ + I₃ + …
3. Ո՞ր էլեկտրական մեծությունն է նույնը իրար զուգահեռ միացված բոլոր սպառիչների համար։
Զուգահեռ միացված բոլոր սպառիչների վրա լարումը նույնն է։
4. Ինչպե՞ս են որոշում իրար զուգահեռ միացված սպառիչների ընդհանուր տեղամասի դիմադրությունը։
Ընդհանուր դիմադրությունը գտնում են հետևյալ հարաբերությամբ․
1 / R = 1 / R₁ + 1 / R₂ + 1 / R₃ + …
5. Ապացուցե՛ք, որ զուգահեռ միացված սպառիչների ընդհանուր տեղամասի դիմադրությունը փոքր է յուրաքանչյուր սպառիչի դիմադրությունից։
Քանի որ ընդհանուր դիմադրությունը հաշվվում է հակադարձ մեծությունների գումարով, ապա
1 / R = 1 / R₁ + 1 / R₂ + …
այս գումարը միշտ մեծ է, քան 1 / R₁ կամ 1 / R₂ առանձին վերցրած։
Եթե հակադարձ մեծությունը մեծ է, ապա հենց դիմադրությունը փոքր է։
Այսպիսով, ընդհանուր դիմադրությունը միշտ փոքր է յուրաքանչյուր առանձին սպառիչի դիմադրությունից։
Խնդիրներ (լրացուցիչ աշխատանք)
1. Քանի՞ լամպ է պետք հաջորդաբար միացնել
Տրված է․
- Մեկ լամպի համար նախատեսված լարում՝ 2.5 Վ
- Ցանցի լարում՝ 120 Վ
Հաջորդաբար միացման դեպքում ընդհանուր լարումը հավասար է լամպերի լարումների գումարին։
Հաշվում ենք լամպերի քանակը․
120 Վ ÷ 2.5 Վ = 48
Պատասխան․ անհրաժեշտ է 48 միատեսակ լամպ։
2. Որի՞ ծայրերում է լարումը փոքր և քանի՞ անգամ
Տրված է․
- R₁ = 35 Օմ
- R₂ = 7 Օմ
- Ռեզիստորները միացված են հաջորդաբար
Հաջորդաբար միացման դեպքում հոսանքի ուժը նույնն է երկու ռեզիստորներում, իսկ լարումը կախված է դիմադրությունից։
Քանի որ
U = I · R,
ապա լարումների հարաբերությունը կլինի՝
U₁ / U₂ = R₁ / R₂ = 35 / 7 = 5
Սա նշանակում է, որ 35 Օմ ռեզիստորի վրա լարումը 5 անգամ մեծ է, քան 7 Օմ ռեզիստորի վրա։
Պատասխան․
Այն 5 անգամ փոքր է, քան 35 Օմ ռեզիստորի վրա
Փոքր լարումը կլինի 7 Օմ դիմադրություն ունեցող ռեզիստորի ծայրերում
- 1. Եթե R₁ = 6 Օմ և R₂ = 6 Օմ ռեզիստորները միացված են զուգահեռ
Օգտվում ենք բանաձևից․
1 / R = 1 / R₁ + 1 / R₂
Տեղադրենք թվերը․
1 / R = 1 / 6 + 1 / 6 = 2 / 6 = 1 / 3
Ուրեմն․
R = 3 Օմ
Պատասխան․ շղթայի տեղամասի դիմադրությունը 3 Օմ է։
2. Եթե նույն ռեզիստորները միացված են հաջորդաբար
Հաջորդաբար միացման դեպքում դիմադրությունները գումարվում են․
R = R₁ + R₂ = 6 + 6 = 12 Օմ
Պատասխան․ շղթայի տեղամասի դիմադրությունը 12 Օմ է։
- Ինչի՞ է հավասար նկարում պատկերված շղթայի տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը, եթե միմյանց զուգահեռ միացված միատեսակ լամպերից յուրաքանչյուրի դիմադրությունը 60 Օմ է:
- Rընդ = 60 / n Օմ
- Օրինակ․
- 2 լամպ → 30 Օմ
- 3 լամպ → 20 Օմ
- Շղթայի տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը 84 Օմ է: Շղթայի տեղամասը բաղկացած է միմյանց հաջորդաբար միացված 2 միատեսակ լամպերից և ռեոստատից: Որոշեք լամպերից յուրաքանչյուրի դիմադրությունը, եթե ռեոստատի դիմադրությունը՝ 2 Օմ է:
Ընդհանուր դիմադրություն՝ 84 Օմ - Ռեոստատի դիմադրություն՝ 2 Օմ
- Լամպերը՝ 2 միատեսակ, հաջորդաբար միացված
- Ընդհանուր դիմադրությունը․
- Rընդ = Rլ₁ + Rլ₂ + Rռ
- Քանի որ լամպերը միատեսակ են՝ Rլ₁ = Rլ₂ = Rլ
- 84 = 2Rլ + 2
- 2Rլ = 82
- Rլ = 41 Օմ
- Պատասխան․ յուրաքանչյուր լամպի դիմադրությունը 41 Օմ է։
Փետրվարի 2-6
Օրգանիզմների բազմացումը կյանքի շարունակության հիմնական պայմանն է և լինում է սեռական ու անսեռ։
Անսեռ բազմացման դեպքում նոր օրգանիզմը առաջանում է մեկ ծնողից՝ առանց սեռական բջիջների միավորման։ Այն բնորոշվում է արագությամբ և քիչ էներգիական ծախսով, ինչը կարևոր է կայուն միջավայրում տեսակների արագ աճի համար։ Սակայն սերունդները գենետիկորեն նման են ծնողին, և միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ հարմարվողականությունը սահմանափակ է։
Սեռական բազմացման ժամանակ նոր օրգանիզմը ձևավորվում է երկու ծնողների սեռական բջիջների միավորումից։ Այն ապահովում է գենետիկական բազմազանություն և բարձր հարմարվողականություն, ինչը մեծ կենսաբանական նշանակություն ունի տեսակների պահպանման համար։ Միաժամանակ սեռական բազմացումը ավելի դանդաղ է և պահանջում է ավելի մեծ էներգիական ծախսեր։
Այս երկու բազմացման եղանակներն էլ կարևոր դեր են կատարում օրգանիզմների գոյատևման և զարգացման գործում։
Դասարանական աշխատանք․
- Ի՞նչ է կոչվում օրգանիզմների բազմացում։
ա) օրգանիզմի աճը
բ) նոր անհատների առաջացումը
գ) օրգանների զարգացումը
դ) նյութափոխանակությունը
- Ո՞րն է անսեռ բազմացման բնորոշ առանձնահատկությունը։
ա) մասնակցում են երկու ծնողներ
բ) սերունդը գենետիկորեն տարբեր է
գ) մասնակցում է մեկ ծնող
դ) առաջանում են սերմեր
- Ո՞ր եղանակը ապահովում է գենետիկ բազմազանություն։
ա) անսեռ բազմացումը
բ) բողբոջումը
գ) մասնատումը
դ) սեռական բազմացումը
- Ո՞րն է անսեռ բազմացման առավելություններից մեկը։
ա) դանդաղ սերնդի առաջացում
բ) մեծ էներգիայի ծախս
գ) արագ և մեծաքանակ սերնդի առաջացում
դ) գենետիկ փոփոխականություն
- Ո՞րն է սեռական բազմացման թերություններից մեկը։
ա) ապահովում է հարմարվողականություն
բ) սերունդը գենետիկորեն նույնն է
գ) պահանջում է ավելի շատ էներգիա և ժամանակ
դ) արագ է ընթանում
- Ի՞նչ է սեռական բազմացման կենսաբանական նշանակությունը։
ա) բնակչության արագ աճ
բ) օրգանիզմների ոչնչացում
գ) տեսակների հարմարվողականության բարձրացում
դ) օրգանիզմների պարզեցում
- Ո՞ր օրգանիզմների մոտ է առավել հաճախ հանդիպում անսեռ բազմացումը։
ա) միայն կենդանիների
բ) բույսերի, սնկերի և միաբջիջների
գ) միայն մարդկանց
դ) միայն բարձրակարգ կենդանիների
ճամբարային օրվա լուսաբանում
Օրը սկսել ենք եկեղեցում, ուսումնական ժամերգությունից: Ժամերգության ավարտից հետո, մենք ոտքով գնացինք դեպի դպրոց, մի քիչ ուշացումով հասանք դպրոց և Ընկեր Լիանաի հետ վերհիշեցինք մաթեմատիկան, որոշ խնդիրներ լուծեցինք, իսկ հետո՝քննարկեցինք դիջիթեքի մրցույթը։ Երրորդ դասաժամին Ընկեր Էմանուելի հետ ինտելեկտուալ մրցույթ կազմակերպեցինք: Հետո ես և իմ ընկերուհիները ամանորյա վիկտորինա էինք կազմակերպել: Երկար դասամիջոցից հետո մենք գնացինք շտկողական ընտրության: Եվ այդքանով ավարտվեց մեր հերթական ուսումնայան ճամբարի օրը:
Save Our Environment
The environment is the foundation of life on Earth. It provides us with air to breathe, water to drink, food to eat, and land to live on. But, human activities like pollution, deforestation, and overuse of natural resources are causing serious harm to nature. If this damage continues, life on Earth will become almost impossible in the future. Our city is one of biggest examples. It involves in list of top 5 cities with dirtiest air.
Pollution is one of the main environmental problems. Smoke from factories and cars are in the air, while waste and chemicals make water and soil worse. Another very big issue is deforestation, which destroys wildlife and increases global warming. Trees are important because they produce oxygen and help maintain climate balance.
Climate change is also a result of environmental destruction. It leads to extreme weather, melting glaciers, and rising sea levels. Which can cause a global warming, which literally will make most of countries go underwater. To reduce these problems, people should use renewable energy, recycle, save water, and reduce plastic use.
So, saving the environment is everyone’s responsibility. Small actions taken by individuals, along with strong efforts from governments, can help protect nature. By caring for the environment today, we can ensure a healthier and safer planet for future generations.
Հասմիկ Մելքոնյանի ուսումնական բլոգ 