Без рубрики

Սպիտակ ձին

Կարդա՛ Ակսել Բակունցի «Սիտակ ձին »պատմվածքի 1, 2, 3 մասերը:

Դուրս բեր անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:

Ճռնչալ – մի տեսակ տհաճ ձայն հանել (հիմնականում հին դռների կամ մեխանիզմների մասին)։

Մրմնջալ – ցածր ձայնով, բառերը չարտասանելով խոսել։

Պղինձ – կարմրավուն մետաղ, որն օգտագործվում է սպասքի, զանգերի և զարդերի պատրաստման համար։

Ղողանջ – զանգերի հնչյուն, երկարատև և հստակ ձայն։

Գզիր – թագավորական կամ պետական ծառայող, որն ավետում էր պաշտոնական հրամաններ։

Բայղուշ – գիշերային գիշանգղ, նաև օգտագործվում է որպես մռայլության կամ դժբախտության խորհրդանիշ։

Ճրագ – լամպ, հին տեսակի լուսավորման միջոց։

Համետել – ձիու վրայի գործիքներ կապել (թամբ, սանձ և այլն)։

Չվան – երկար լար կամ պարան, որով կապում են կենդանիներին։

Սուսամբար – անուշաբույր խոտաբույս։

Դաղձ – անուշաբույր խոտաբույս, որն օգտագործվում է նաև բժշկության և խոհարարության մեջ։

Մսուր – տանը կամ գոմում տեղ, որտեղ կենդանիները սնվում են։

Դարիվեր – բարձրության վրա գտնվող ճանապարհ, ոլորան։

Ուրու – մռայլ թռչուն, հաճախ ասոցացվում է մահվան կամ դժբախտության հետ։


Ինչպես ես հասկանում «քարի նման հոգսը ծանրացել էր նրա սրտին» և  «ծայրը ծայրին հասցնել» արտահայտությունները :

«Քարի նման հոգսը ծանրացել էր նրա սրտին» – սա պատկերավոր արտահայտություն է, որը նշանակում է, որ Սիմոնի սրտին ծանր բեռ է, մեծ մտահոգություն է կուտակվել, կարծես այն քարե ծանրություն ունենա։

«Ծայրը ծայրին հասցնել» – նշանակում է շատ դժվարությամբ, բայց ամեն դեպքում, կարողանալ հասցնել ինչ-որ բան։ Այս դեպքում՝ ընտանիքի հոգսերը միմյանց կապելով, դժվարությամբ, բայց կարողանում էին ապրել։

Հանրահաշիվ 8

Հանրահաշիվ

ա) (-3)5, -34, -30, -3-4, -3-3, -3-2, 30, (-3)2, 34, 35.

ա) 2 + (-7) < 0 | => -5 < 0 — ճիշտ է

գ) -14 : 7 > 1 | => -2 > 1 — սխալ է

ե) 5! < 6 x 4! | => 120 < 144 — ճիշտ է

է) (-2) x 12 > -2 x 16 | => -2 > -2 — սխալ է

ա) |a| ≥ 0

գ) а2 ≥ 0

ե) Երկրագնդի բնակչություն < 9 մլրդ սահմանը.

ա) այո

գ) այո

ե) այո

Հանրահաշիվ 8

Հանրահաշիվ

ա) Այո

գ)Այո

ե) Ոչ

ա) x > -2

x ∈ (-2 ; + ∞)

գ) x < -2.7

x ∈ ( -∞ ; — 2.7)

ե) z < -10

z ∈ (-∞ ; -10)

ա) z > 11/3

z ∈ (11/3 ; + ∞)

գ) y ≥ — 8/5

y ∈ [-8/5; + ∞)

ե) a ≥ -1.04

a ∈ [-1.04 + ∞)

ա) 2x — 4 < 15 + 3x

-x < 19

x > -19

x ∈ (-19 + ∞)

գ) -30b + 42 < -6 — 3b

-27b < -48

b > 48/27

b ∈ (48/27; + ∞)

ա)

գ)

ե)

ա)

գ)

ե)

Հանրահաշիվ 8

Հանրահաշիվ

բ) -0.4-4, -0.40, (-0.4)5, 0.44, (-0.4)2, 0.40, 0.4-2, 0.4-3

բ) -2 x 14 > 8 | => -28 > 8 — սխալ է

դ) 14 — 8 > 0 | -> 6 > 0 — ճիշտ է

զ) (-2)> 3 x 2 | => -32 > 6 | սխալ է

ը) (7 — 14)2 < 72 — 142 | =>49 < -147 | => սխալ է

բ) 1 կգ ալյոու ≥ 245 դրամից

դ) Հայաստանի բնակչություն ≥ 3 մլն. մարդ:

զ) Վարորդական իրավունքի տարիք ≥ 18 տարեկան

բ) այո

դ) այո

զ) այո

Գրականություն 8

Սպիտակ ձին

 Կարդա՛ Ակսել Բակունցի «Սպիտակ ձին » պատմվածքի 7,8,9 մասերը:

1. Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։ 

2. Բացատրի՛ր միտքը՝ Գյուղացիները շունչ պահած, անսահման հետաքրքրությամբ դիտում էին կապտավուն նժույգի գազազած վազքը: Նրանք չէին թաքցնում իրենց հրճվանքը, երբ ձին թռչում էր օղակի վրայով։ Նրանց բոլորի թաքուն ցանկությունն էր, որ ձին ճեղքեր զինվորների շղթան և հրեղեն հրաշքի պես աներևութանար, թռչեր դեպի հայրենի լեռները և այնտեղից պղնձաձայն վրնջար հատուցման և անսահման ազատության երգը։

Այստեղ ներկայացնում է գյուղացիների ցանկությունը, որ ձին կարողանա փախչել, և վերադառնա հայրենի եզերք: Ոչ մի գյուղացի չէր ցանկանում իր ձիուն՝ իր ընկերոջը, իր տան անդամին հանձնել օտարին, որը նրան տանում էր դեպի դժողք:

3.Մեկնաբանի՛ր․  Հեծվորը Կոստանդ աղան էր, սպիտակ ձիու վրա… Միայն Շուղունց Աքելը կիսաբերան ընդունեց նրա ողջույնը։ Մյուսները քարի նման լուռ էին։ Դարբնի տղան ատամները սեղմելով զայրացավ.

— Տեսա՞ր, Սիմոն, սևն ու սպիտակը…

Բոլորը դժգոհ էին անարդարությունից: Իրենք ավելի շատ ունեին ձիու կարիք, քան Կոստանդ աղանը:

4. Մեկնաբանի՛ր․ Հետո քանի երեկո իջավ և զանգեր զարկեցին, բայց մինչև մահ, իրիկնապահին նա ոչ դուռը բացեց և ոչ էլ զանգերի ղողանջը որպես անանձնական օրհնություն ներս մտավ նրանց սև խրճիթը…

Շարմաղ Բիբին հասկացավ և հիասթափվեց աշխարհի կարգից: Նա այլևս զանգերի ղողանջից սպասում չուներ, քանի որ նրանց ընտանիքի օրհնությունը ձին էր՝ իրենց կերակրողը:

Հայոց լեզու 8

Գործնական քերականություն

Դերբայական դարձվածը նախադասության մեջ ունի ազատ շարադասություն․ այն կարող է հանդես գալ առաջադաս, միջադաս և վերջադաս դիրքերում։

Օրինակ՝

Հպարտության զգացումով լցված՝ մայրը բանակ ճանապարհեց որդուն։

Մայրը, հպարտության զգացումով լցված, բանակ ճանապարհեց որդուն։

Մայրը բանակ ճանապարհեց որդուն՝ հպարտության զգացումով լցված։

Դերբայական դարձվածները լինում են կետադրվող (տրոհվող) և չկետադրվող (չտրոհվող)

Չկետադրվող դերբայական դարձված

Դերբայական դարձվածը չի կետադրվում, եթե կատարում է ենթակայի, ստորոգելիի, հատկացուցչի, նախադաս որոշչի, խնդիրների պաշտոն։

Օրինակներ՝

Անծանոթ մարդկանց ներս գալը (ենթակա) նրան զարմացրեց (Ակ․ Բ․):

Ձախողման պատճառը այդ մարդուն վստահելն (ստորոգելի) էր։

Խոսելու չափուկշիռը պահողի (հատկացուցիչ) հարգանքն անչափ մեծ է։

Նա միանգամից որոշեց, որ գործի անցնելու (որոշիչ) ժամանակը եկել է։

Անահիտն ուզում էր անվերջ բղավել (խնդիր)։


Ընդհանրապես չի կետադրվում համակատար դերբայով արտահայտված դերբայական դարձվածը, որը կատարում է ժամանակի պարագայի պաշտոն։

Օրինակ՝

Բերդի մուտքը նկարելիս մատիտը մի պահ ձեռքին մնաց (Ակ․ Բ․):

Մանկությունս հիշելիս սիրտս դառնում է գինով… (Ե․ Չ․)։

Եթե առաջադաս կամ միջադաս դերբայական դարձվածին հաջորդում է օժանդակ բայը, ապա դերբայական դարձվածը չի տրոհվում։

Օրինակներ՝

Ամանները լվանալով էր անցկացրել իր առաջին օրը հյուրանոցի խոհանոցում։

Զինվորները դեռ լույսը չբացված էին հեռացել գյուղից

Կետադրի՛ր նախադասությունները․

Ոսկեղեն նարգիզների մեջ նստած` Օմար Խայամը, բանաստեղծը գինի էր ըմպում։

Ստեղծելով երկինքն ու երկիրը, բույսերն ու կենդանիներին, Աստված վերցրեց մի քիչ հող և կերտեց առաջին մարդուն՝ Ադամին։

Տեսնելով նրա մենակությունը և զգալով տրտմության պատճառը, մեծն Արարաիչը ստեղծեց կնոջը՝ Եվային։

Աղբյուրի մոտ նստած, ականջը նրա բյուրեղյա նվագին, Լիլիթը նայում էր դրախտի աստղազարդ երկնքին։

Հևիհև հետևելով Լիլիթին՝ Ադամը հասավ ոսկեվառ լճակին։

Աստղերով արբած Լիլիթը քուն մտավ, և զարթնեց սոխակների դայլայլից։

Անահիտին տեսնելու կարոտը՝ օրեօր աճելով,  անպատմելի քաղցր ուժ էր ստացել հոգուս մեջ։

1.Ձիերը անգղների կռնչոցից վախեցած, խլշեցին ականջները, իրար մոտեցան։

2.Չնայած բավականաչափ միջոցներ ունենալուն, իրեն շատ համեստ էր պահում։

3. Սեղանի տակ, փափուկ բարձը գրկած՝ քնել էր փոքրիկը։

4.Նա անցավ, ու տեսնելով փթթող երկիրը՝ նախանձից քարացրեց՝ այն։

5.  Նա փակեց աչքերը՝ սպասելով դասի վերջին:

6. Ես պատահաբար ընկա՝ ուժեղ ցավեցնելով ու վնասելով ոտքս:

7. Փոքրիկն արթնացավ՝ վախեցած, անսպասելի ու հանկարծակի աղմուկից:

8. Արմինեն ասմունքի դասերի էր հաճախում՝  ցանկանալով լավ ու ճանաչված դերասանուհի դառնալ:

9. Հիացած ու զարմացած՝ մեր գեղատեսիլ ու զարմանահրաշ բնությամբ ու պատմամշակութային կոթողներով՝ զբոսաշրջիկներն ամեն տարի գալիս են Հայաստան:

10. Փորձելով լավ ներկայացնել տնային աշխատանքը՝ աղջիկն աշխատում էր չշտապել, ու առոգանությամբ կարդալ:

Գրականություն 8

Սպիտակ ձին

Կարդա՛ Ակսել Բակունցի «Սպիտակ ձին » պատմվածքի 4,5,6 մասերը:

1. Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։ 

2. Համառոտ ներկայացրո՛ւ գյուղացիների զրույցները։ 

Գյուղացիները զրուցում էին ձևերի լավ ու վատ կողմերից: Ասում էին, որ քահանայի ձին գզիրն է բերել և խոսում էին պատերազմից՝ նրա արհավիրքներից և հիշատակում էին, որ իրենց գյուղի զինվորները նամակներ էին ուղղարկել ու նկարագրել պատերազմի դժվարությունները:

3. Առանձնացրո՛ւ սպիտակ ձիու նկարագրության հատվածը։ 

Հեռվից խաղալով և խայտալով վազում էր սպիտակ ձին, քամին փռփռացնում էր բաշը և ձին լայն կրծքով ճեղքում էր լեռնային օդի սառն ալիքները։ Փոշի չէր բարձրանում գետնից և թվում էր, թե ձիու արագավազ ոտները չեն դիպչում գետնին, և պայտերը զրնգում են օդի մեջ։

Արևը դեմից էր և արևը ոսկևորել էր ձիու մարմար ճակատը, արծաթաձույլ ասպանդակները և պողպատյա սանձը։ Ձիավորը ձիու հետ միաձույլ էր և թվում էր, թե արևմուտքի գորշ ամպերի պատվանդանից պոկվել էր մարմարիոնե մի հեծյալ և արշավում էր որպես չքնաղ տեսիլք։

4. 6-րդ հատվածից առանձնացրո՛ւ քեզ դուր եկած նկարագրությունը։ 

Վրնջում էին ձիերը՝ մետաղաձայն և երկարածոր, ինչպես տխուր երգը, կարծես վերջի հրաժեշտն էին ուղարկում լեռնային կապույտ լճերին, որոնց ջրից խմել էին, տափաստաններին, որտեղ անցել էր նրանց մանկությունը և ամայի գոմերին։ Մեկը թավ էր վրնջում, մյուսը՝ արծաթահնչուն, և բարձրանում էր հետևի ոտքերի վրա, ինչպես գազազած ցուլ, ձգում էր սանձը և չէր ուզում իջնել այդ անվերադարձ ուղիով։

5. Գրի՛ր քո կարծիքը Սիմոնի արարքի վերաբերյալ։ 

Իմ կարծիքով, Սիմոնի արարքը շատ անարդարացնելի արարք էր, բայց հասկանալի էր: Նա պայքարում էր իր ընտանիքի գոյության համար: Եթե Սիմոնը գիտակցեր, թե ինչ է անում, ապա երբեք այդպիսի բան չէր անի: Դա հուսահատ արարք էր իր կողմից:

Հայոց լեզու 8

Գործնական քերականություն

1. Նախադասություններին ավելացրո՛ւ փակագծերում տրված հարցերին պատասխանող խնդիր լրացումներ, որոնք արտահայտվեն ա)բառով, բ) երկրորդական նախադասությամբ:

Այդ հրաշքը տեսնելով` վայրենիներն ազատ արձակեցին: (ո՞ւմ) Այդ հրաշքը տեսնելով` վայրենիներն ազատ արձակեցին գերուն: Այդ հրաշքը տեսնելով` վայրենիներն ազատ արձակեցին նրան, ում կապել էին զոհասեղանին:


Թերակդզու բնակիչները մի պատմություն են պատմում: (ինչի՞ մասին)

Թերակդզու բնակիչները մի պատմություն են պատմում լճի մասին:

Թերակդզու բնակիչները մի պատմություն են պատմում այն մասին, թե ինչպես լիճը բուժում է հիվանդներին:


Վերջապես արևը տաքացրեց: (ո՞ւմ)

Վերջապես արևը տաքացրեց հողը:

Վերջապես արևը տաքացրեց այն մարդուն, ովքեր երկար ժամանակ սպասում էին նրա ջերմությանը:


Զբոսաշրջիկները միայն երրորդ օրը գտան: (ի՞նչը)

Զբոսաշրջիկները միայն երրորդ օրը գտան ճանապարհը:


Զբոսաշրջիկները միայն երրորդ օրը գտան այն ճանապարհը, որը տանում էր դեպի գագաթը:


Քայլ առ քայլ առաջ գնալով` հասան: (ինչի՞ն)

Քայլ առ քայլ առաջ գնալով` հասան տուն:

Քայլ առ քայլ առաջ գնալով` հասան այն տեղին, որտեղ կարող են հանգստանալ:

2. Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր բառով կամ բառակապակցությամբ և ընդգծի´ր այն բառը, որին դրանք լրացնում են:

Օրինակ`

 (Ե՞րբ) պատսպարվեցինք վրանում: Կեսօրին պատսպարվեցինք վրանում:


Սենյակում տանջվում էինք անտանելի տոթից:


Վտանգից խուսափելու համար շատ հեռու գնացինք ավերակներից:


Տաք ավազն սկսեց արագ մխալ :