Հասմիկ Մելքոնյանի ուսումնական բլոգ

Ամփոփում

1. Լիցքավորված մասնիկների ուղղորդված (կարգավորված) շարժումն անվա նում են էլեկտրական հոսանք:

2. Հոսանքի գոյության համար անհրաժեշտ է ազատ լիցքակիրների և էլեկտրա-կան դաշտի առկայություն:

3. Մետաղներում էլեկտրական հոսանքը պայմանավորված է ազատ էլեկտրոննե րի ուղղորդված շարժմամբ:

4. Որպես հոսանքի ուղղություն ընտրել են այն ուղղությունը, որով շարժվում են դրական լիցքավորված մասնիկները:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ո՞ր լիցքակիրներն են անվանում ազատ: Որոնք են ազատ լիցքակիրները`                                                                                   ա. մետաղներում, բ. էլեկտրոլիտներում։

2. Ի՞նչ է էլեկտրական հոսանքը:                                Լիցքավորված մասնիկների ուղղորդված շարժումը

3. Որո՞նք են էլեկտրական հոսանքի գոյության անհրաժեշտ պայմանները:
Ազատ լիցքարիկների և էլեկտրական դաշտի առկայություն:

4. Ինչպե՞ս են որոշում էլեկտրական հոսանքի ուղղությունը:                                                                                                  Այն ուղղությունը որով շարժվում են դրական լիցքերը

Ամփոփում

1. Հոսանքի աղբյուրը սարք է, որի միջոցով ապահովում են չընդհատվող էլեկտ-րական հոսանք:

2. Հոսանքի պարզագույն աղբյուր է գալվանական տարրը, որը քիմիական էներ-գիան փոխակերպում է էլեկտրականի:

3. Կուտակիչը (ակումուլյատոր) հոսանքի բազմակի օգտագործման գալվանա-կան աղբյուր է:

4. Էլեկտրական շղթան այն ուղին է, որով անցնում է էլեկտրական հոսանքը: Այն բաղկացած է հոսանքի աղբյուրից, սպառիչներից, դրանք միացնող հաղորդա լարերից, բանալուց, չափիչ և այլ սարքերից:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ է հոսանքի աղբյուրը:                                                      Հոսանքի աղբյուրը սարք է, որով ապահովվում է չընդատվող էլէկտրական հոսք

2. Ի՞նչ մասերից է կազմված պարզագույն գալվանական տարրը:

3. Նկարագրե՛ք գալվանական տարրի աշխատանքը, երբ տարրի սեղմակներին հաղորդալարերով միացված է սպառիչ:

4. էներգիայի ի՞նչ փոխակերպումներ են տեղի ունենում գալվանական տարրում:

5. Ի՞նչ է էլեկտրական կուտակիչը։

6. Գալվանական տարրերի և կուտակիչների ի՞նչ կիրառություններ գիտեք

7. Ի՞նչ մասերից է բաղկացած պարզագույն էլեկտրական շղթան:

Առաջին ուսումնական շրջան

Ընտրությամբ գործունեություն —  վրացերեն

Շտկ. Ընտրություն — պատմություն

Մարզաձև — հրաձգություն

Ֆիզիկա — Գոհար Իսկանդարյան

Քիմիա — Էմմա Այվազյան

Կենսաբանություն — Հասմիկ Ուզունյան

Լրացուցիչ կրթություն — անգլերեն,  մաթեմատիկա, իտալերեն, հայոց լեզու

Դպրոցական երթուղային — միակողմանի

Գրականությունը մարդկանց ուղեկցել է դարերով։ Այն միշտ եղել է այն ուժը, որը օգնել է մարդուն հասկանալ իր աշխարհը և գտնել սեփական տեղը կյանքում։ Երբ մենք կարդում ենք, կարծես ոչ միայն սկսում ենք հասկանալ գրողին, այլև սկսում ենք ավելի լավ հասկանալ ինքներս մեզ։

Գրականությունը ձևավորում է մարդու մտածելակերպը։ Այն մեզ սովորեցնում է տարբերել ճիշտն ու սխալը, բարին ու չարը։ Ժողովրդական հեքիաթները սովորեցնում են հավատալ արդարության, հաղթանակին և բարությանը, իսկ դասական գործերը սովորեցնում են, որ յուրաքանչյուր գործողությունը ունի իր հետևանքները։ Այս ամենը օգնում է ճիշտ ճանապարհ ընտրել, և նաև բնավորություն է ձևավորում։

Բացի դրանից, գրականությունը օգնում է մարդուն հասկանալ իր զգացմունքները։ Օրինակ` ողբերգական պատմություն կարդալիս, մենք ավելի լավ ենք հասկանում թե ինչ է ցավը, և ինչպես է պետք հաղթահարել կյանքի դժվար պահերը։ Երբ կարդում ենք սիրո մասին, ավելի խորն ենք հասկանում այդ  զգացմունքները։ Այսպիսով՝ գրականությունը ոչ միայն ինչ -որ պատմություն է, այլև կյանքի դաս:

Գրականության միջոցով մարդը նաև ինքն իրեն է ճանաչում։ Հերոսների մենք հաճախ մեզ ենք նմանացնում, և երբեմն վերապրում ենք մեր կյանքի անցած փուլերը:  Երբեմն հենց գրականության շնորհիվ կարող ենք հասկանալ մեր կյանքի իմաստը։

Այսպիսով` մենք կարող ենք ասել, որ գրականությունը մարդու կյանքում շատ մեծ դեր է տանում։ Այն մի մեծ ուժ է, որը ձևավորում է մեր աշխարհայացքը և մեր կերպարը որպես անհատ։ Գրականության շնորհիվ մենք դառնում ենք ավելի գիտակից, ավելի զգայուն և ավելի մարդ։

Հիշի՛ր

Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը ցույց է տալիս, թե տվյալ նյութի մոլեկուլի զանգվածը քանի անգամ է մեծ Զանգվածի ատոմային միավորից (ԶԱՄ)։ Այն նշանակում են Mr-ով։

Հաշվիր յուրաքանչյուր նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը։

• HCl — 1+35=36
• H₂SO₄ – 1×2+32+16×4=2+32+64=100
• HNO₃ – 1+14+16×3=1+14+48=63
• H₂CO₃ – 1×2+12+16×3=2+12+48=62
• NaOH – 23+16+1=40
• KOH – 39+16+1=56
• Ca(OH)₂ – 40+16×2+1×2=40+32+2=74
• Al(OH)₃ – 27+16×3+1×3=78
• NaCl – 23+35=77
• KNO₃ – 39+14+16×3=39+14+48=91
• CaCO₃ – 40+59×3=40+177=217
• CuSO₄ – 64+32+16×4=64+32+64=160
• Al₂(SO₄)₃ – 27×2+32×3+16×4×3=5=54+96+192=342

•       CO₂- 12+16×2=32+12=44
•       SO₂ — 32+16×2=32+32=64
•       CaO- 40+16=56
•         P₂O₅- 31×2+16×5=62+80=142

1. Ի՞նչ է զանգվածային բաժինը

Զանգվածային բաժինը ցույց է տալիս՝ նյութի բաղադրիչներից յուրաքանչյուրն ի՞նչ զանգվածով է ներկայացված ամբողջ խառնուրդի կամ միացության մեջ։
Շատ հաճախ այն արտահայտվում է տոկոսով (%):

w(%)=Ar×n / Mr x 100%

Հաշվի՛ր  նյութում տարրեր զանգվածային բաժինները:

•       CO₂- 1×12/44 × 100%      2×16/44 × 100%
•       SO₂ — 1×32/64 × 100%  2×16/64=100%
•       CaO- 1×40/56×100%     1×16/56×100%
•         P₂O₅- 2×31/142×100%   5×16/142×100%

41.

x+2x+3x=360°

6x=360

x=60

AB=60°

BC=120°

AC=180°

<B=180/2=90°

<A=120/2=60

<C=60/2=30°

§1Հարցեր.
1.Ինչպիսի՞ ուժեր են ծանոթ ֆիզիկայի նախորդ դասընթացից:

Ծանրության ուժ, առանձգականության ուժ, մարմնի կշիռ, շփման ուժ, արքիմեդյան ուժ, ճնշման ուժ:
2. Ինչո՞ւ ապակե բաժակի և թղթի կտորների գրավիտացիոն փոխազդեցությունը նկատելի չէ:

Որովհետև նրանց միջև գրավիտացիոն փոխազդեցությունը շատ փոքր է:

3. Ինչպե՞ս են փոխազդում շփված պլաստմասսայե գրիչը և թերթի շերտը:

Ձգում են:

4. Ինչպես են փոխազդում նույն ձողով շփված թղթի 2 շերտերը:

Իրար վանում են:

5. Ինչպես են կոչվում իրար շփելիս մարմինների միջև ծագող նոր բնույթի ուժերը:

Կուլոնիան ուժեր:

6. Ինչպես է առաջացել էլեկտրականություն անվանումը:

Էլեկտրոն բառից:
7. Էլեկտրական լիցքերի ի՞նչ տեսակներ կան:

Պրոտոն (դրական), նեյտրոն (չեզոք), էլեկտրոն(բացասական)
8. Ձևակերպել Կուլոնի օրենքը:

Բնության մեջ, երկու կետային անշարժ լիցքեր միմյանց հետ փոխազդում են այնպիսի ուժով, որն ուղիղ համեմատական է այդ լիցքերի մոդուլների արտադրյալին, և հակադարձ համեմատական նրանց միջև եղած հեռավորության քառակուսուն:

F=Kq₁q₂/R²
9.Ո՞րն է էլեկտրական լիցքի միավորը ՄՀ-ում:

Կուլոն

§2 Հարցեր

1. Ո՞ր երևույթի վրա է հիմնված էլեկտրացույցի աշխատանքը:
2. Նկարագրեք դպրոցական էլեկտրացույցի կառուցվածքը:
3. Ի՞նչ է էլեկտրաչափը:
4. Ըստ էլեկտրացույցի թերթիկների բացման անկյան կամ էլեկտրաչափի սլաքի շեղման՝ ինչպե՞ս են դատում նրանց լիցքի մասին:
5. Ինչպե՞ս ցույց տալ փորձով, որ էլեկտրական լիցքը բաժանվում է մասերի:
6. Կարելի՞ է արդյոք էլեկտրական լիցքն անվերջ բաժանել:
7. Որքա՞ն է տարրական լիցքը: